Rıza Zelyut’un Yavuz Sultan Selim Düşmanlığının Yol Açtığı Hatalar

Rıza Zelyut, Aydınlık Gazetesinde 3 Şubat 2017 günü yayınlanan (içindeki Yavuz nefretini yansıttığı) “Perinçek ve Yavuz Sultan Selim” başlıklı yazısında art niyetli davranırken hata yapmış:

"Yavuz Sultan Selim, Hıristiyan bir ana tarafından yetiştirilmiş olduğundan, Hıristiyanlara karşı asla savaş açmamıştır. O, ömrünü Türk devletlerini yıkmaya adamıştır. Kendisi Türk düşmanı olduğundan şiirlerini bile Türkçe değil Farsça yazmıştır ve bu konuda tek örnektir."

Yavuz Sultan Selim’in annesi Hristiyan değildir. I. Selim’in annesi, (II. Bayezid’in 8. eşi olan) Dulkadiroğulları Beyliğinden  II. Gülbahar Sultan ya da diğer ismiyle Gülbahar Ayşe Hatun’dur. Haliyle, Hristiyanlara annesi Hristiyan olduğu için savaş açmadığı iddiası saçmalıktan başka bir şey değildir. Kaldı ki, Hristiyanlarla savaşan diğer Osmanlı Padişahlarının önemli bir kısmının annelerinin Hristiyan kökenli olduğu düşünüldüğünde bu yönde bir iddianın saçmalığı daha aşikar hale geliyor.

Ayrıca, pek çok Osmanlı padişahı Farsça divana sahiptir. Yavuz’un da Farsça şiir yazması Türkçe düşmanlığından değildir. Osmanlının Farsça şiir yazan tek örnek olduğu da yanlıştır. Yavuz Sultan Selim’in yanı sıra Sultan III. Murad ve Kanuni Sultan Süleyman’ın da Farsça divanları bulunmaktadır.

"Yavuz Sultan Selim; tarihteki en azılı Türk düşmanıdır. Kendi tarihçisi İdris-i Bitlisi’nin yazdığı üzere bir gecede 40 binden fazla Türk’ü katlettirmiştir. Defterini dürmek deyimi onun bu katliamından kalmadır."

Şehir efsanesi haline gelen Yavuz’un 40.000 aleviyi katlettiği iddiasını tekrarlamış RIza Zelyut.

Bu iddiayı ilk dile getirip yayılmasını sağlayan İdris-i Bitlisi’dir. Selimşahname’de yer vermiştir. Konusunun uzmanı “nesnel” tarihçiler, bu rakamın epey abartılı olduğunu, Osmanlı’nın vergi kayıtlarında ya da Safevi tarihinde izine rastlanmadığını aktarmaktadır (İlgilenenler, Prof. Dr. Feridun Emecen’in “Yavuz Sultan Selim” adlı kitabını okuyabilir ya da Tarihin Arka Odası programının şu bölümünü de izleyebilir). Çaldıran’da Şah İsmail’in ordusunun toplam büyüklüğünün 40.000 olduğu iddiaları da göz önünde bulundurulduğunda, rakamın farazi olduğu gözlemlenebilir.

Yine de Feridun Emecen’in bahse konu kitabından ilgili bölümü aktaralım:

“16. yüzyılın ikinci yarısında yazılmış Osmanlı tarihlerinde teftişler sonucu 40.000 kişinin tespit edildiği bunların imha edildikleri veya sürgüne gönderildiklerine dair bir bilgi bulunur. Bu bilgi zamanla Anadolu’da yapılan bu teftişler sonucu “40.000 Alevi’nin Yavuz Sultan Selim tarafından katledildiği” şeklinde nerdeyse tartışılmaz bir kabule dönüşmüştür. Bugün bu hatalı bilgi, sosyal ve siyasi vesilelerle sık sık tekrarlanan bir ‘paradigma’ haline gelmiştir. Bu bilginin yer aldığı kaynakların tahliline ve aslında meselenin nasıl anlaşılması gerektiğine bakmak gerekir. ‘40.000 Alevi’nin Yavuz tarafından katledildiği’ne dair herhangi bir bilgi, dönemin kaynakları olan Selimnâme literatüründe biri dışında geçmez. Üstelik Şah İsmail’in de İran’a hakim olduğunda büyük bir Sünni temizliğine gittiği yine devrin kaynaklarında yer alır. Safevi/İran kaynaklarında ve bazı Batılı çağdaş kaynaklarda bunun için yine 40.000/50.000 Sünni’nin katledildiği belirtilir. Bütün bunlar her iki tarafın kaynaklarının abartmasıdır, gerçek rakamları göstermeyip çokluk ifade eder.”

Not: Yukarıdaki resim Yavuz Sultan Selim’e ait değildir (Bkz: ilgili ihtisap).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir