Anasayfa » Tüm Yazılar » Einstein’a Yanlışlıkla Atfedilen “Aslında Herkes Dâhidir” Vecizesi

Einstein’a Yanlışlıkla Atfedilen “Aslında Herkes Dâhidir” Vecizesi

malumatfurusorg
einstein dahi

Aslında Herkes Dâhidir. Ama Siz Kalkıp Bir Balığı, Ağaca Tırmanma Yeteneğine Göre Yargılarsanız Balık Tüm Hayatını Aptal Olduğuna İnanarak Geçirir.” Sözünün Albert Einstein’a Ait Olduğu İddiası Doğru Değil

Yanlış İddia

 

Malumatfurus.org’da daha önce Albert Einstein’a isnat edilen aşağıdaki vecizelere değinmiştik:

Bugün odaklanacağımız söz ise “Aslında herkes dâhidir. Ama siz kalkıp bir balığı, ağaca tırmanma yeteneğine göre yargılarsanız balık tüm hayatını aptal olduğuna inanarak geçirir.” (“Everyone is a genius. But if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole life believing that it is stupid.”) şeklinde.

Söz konusu vecizeyi Einstein’a yanlışlıkla atfeden paylaşımlardan örnekler şöyle sunulabilir:

 

Ama siz kalkıp bir balığı, ağaca tırmanma yeteneğine göre yargılarsanız balık tüm hayatını aptal olduğuna inanarak geçirir.

 

Ama siz kalkıp bir balığı, ağaca tırmanma yeteneğine göre yargılarsanız balık tüm hayatını aptal olduğuna inanarak geçirir.

 

Eğitimde yanlış uygulamalar konu edildiğinde sıklıkla alıntılanan mezkur sözün Einstein tarafından dile getirildiğine dair herhangi bir kayıt ya da kanıt mevcut değil. Vefatının üzerinden yarım yüzyıl geçtikten sonra ilk defa kendisine atfedilen sözün Einstein (1879-1955) tarafından dile getirildiğine dair bir güvenilir bir kaynak bulunmuyor.

Alice Calaprice’in “Ultimate Quotable Einstein” adlı derlemesinde bahse konu sözün izine rastlayamıyoruz.

Einstein’ın “deha” hakkındaki bilinen görüşleri ise kendisine izafe edilen vecizeden farklıdır. “Ideas and Opinions” adlı kitabında Einstein’ın kullandığı “Bir yüzyıl içinde aklı, tarzı ve zevki berrak sadece birkaç aydın insan mevcuttur. Onların çalışmalarından muhafaza edilenler, insanlığın en değerli varlıkları arasındadır.” (“There are only a few enlightened people with a lucid mind and style and with good taste within a century. What has been preserved of their work belongs among the most precious possessions of mankind.“) sözü bu görüşünün bir göstergesi.

Quote Investigator ve USA Today Fact-check‘in yanı sıra “Hemingway Didn’t Say That: The Truth Behind Familiar Quotations” adlı kitabında Garson O’Toole de bu sözün Einstein tarafından dile getirildiğine dair bir delil bulunmadığını,  aktarmıştı.

Quote Investigator tarafından tespit edildiği üzere, hayvanların icra edemeyecekleri eylemler üzerinden analojilere 19. yüzyıl sonlarından bu yana yayımlanan birçok eserde yer verilmişti. Sahipliği Einstein’a atfedilen vecizedeki gibi insanların sahip olmadığı yetenekler üzerinden değerlendirilmelerinin yanlış olduğu görüşünü, hayvanların gerçekleştirmesi imkânsız eylemler üzerinden sunan alegorilerden istifade ederek aktaran birçok söylem mevcut. Bu yöndeki bir söylemin biçim değiştirerek en nihayetinde “argumentum ad verecundiam” (otoriteye başvurma) amacıyla Einstein’e atfedildiği anlaşılıyor. QI, Matthew Kelly’nin “Yaşamın Ritmi: Her Günü Tutku ve Amaçla Yaşamak” (“The Rhythm of Life: Living Every Day with Passion and Purpose”) adlı 2004 basımı kitabında bu sözün Einstein’a atfedilmesinin ardından iddianın yaygınlaştığını tespit etmişti.

 

Einstein'ın Üniversite Sınavlarını Kazanamadığı Doğru Değildir

Albert Einstein

 

Bahse Konu Sözü Einstein’a Ait Sanan Yazarlar

 

Bu yazılara da göz atabilirsiniz

Yazı İçeriğiyle İlgili Yorum Yapmak İsterseniz Buyrunuz