Türkiye’deki Yastıkaltı Altın Miktarı

Bir Türkiye Klasiği: “Yastıkaltı Altın”

Fizikî altın ülkemizde hane halkı tarafından (ziynet eşyası özelliğinin yanı sıra) geleneksel saklama ve tasarruf aracı olarak kullanılıyor.

Ülkemizdeki yastıkaltı altın birikimi, sadece bir geleneksel tasarruf alışkanlığı olmanın ötesinde, Türkiye ekonomisinin makroekonomik dinamikleriyle, (yanlış) kamu maliyesi ve para politikası kararlarıyla, kronik enflasyon sorunuyla, Türk lirasının sürekli değer kaybetmesiyle, düşük finansal okuryazarlık seviyesiyle ve sosyolojik reflekslerle şekillenen bir yatırım tercihi.

Türk lirasına ve finansal sisteme güven(e)meyen ya da sisteme entegre ol(m)ayan vatandaşların bireylerin sakladığı altın, Türkiye ekonomisinde tasarruf-yatırım açığının ve dış dengenin temel belirleyicilerinden biri.

Bir yönüyle Türkiye ekonomisi için “gizli bir rezerv” ve kriz anlarında (karşı döngüsel) “sigorta” işlevi görse de yastıkaltı altın birikiminin ekonomiye kazandırılması, ekonomik yönetiminin temel önceliklerinden biri hâline geldi.

Finansal sistemin dışına çıkarak yastıkaltına akan devasa likiditeyi finansal sektöre kazandırmak amacıyla ekonomi yönetimi tarafından bugüne dek farklı adımlar atıldı ve bazı enstrümanlar geliştirildi.

Makroekonomik istikrarın kurumsallaştığı, mülkiyet haklarının şüphe götürmez biçimde korunduğu, para politikasında öngörülebilirliğin tesis edildiği ve enflasyonun yapısal olarak tek haneli seviyelere kalıcı bir biçimde çıpalandığı bir ekonomik iklimin oluşturulamadığı ortamda, atılan adımlar ve geliştirilen enstrümanlar, yastıkaltına kaçışı engelleyemedi.

Vatandaşların fizikî altın biriktirerek geleneksel koruma kalkanının arkasına sığınma refleksinin bir türlü törpülenememesi, Türkiye özelinde yastıkaltı altın stokunun sisteme entegrasyonunun salt teknik düzenlemelerle veya yeni finansal enstrüman ihraçlarıyla çözülebilecek sığ bir likidite problemi olmadığını ortaya koydu.

Altın fiyatlarında (son dönemde yaşanan) hareketlilikle birlikte yastık altında tutulan altınların miktarı gündeme geldi.

Ancak, ülkemizden basın organları ve sosyal medya hesapları, yastıkaltı altın miktarı konusunda önemli bir yanlışa düştü.

BDDK Tarafından “Yastıkaltı Altının En Fazla Bulunduğu İl” Verisinin Yayımlandığı İddiası Doğru Değil

BDDK’nın yayımladığı eski tarihli “illere göre altın mevduatı” verisi, sanki illere göre yastıkaltı altın dağılımı verisi yayımlanıyormuş gibi kullanılıyor.

Hangi ilde yastıkaltında ne kadar altının olduğuna dair bir veri açıklanması mümkün değil…

Yastıkaltı altın söz konusu olduğunda son dönemde basın organlarının neredeyse tamamının bir yanlışa düştüğü görülüyor.

Özellikle son çeyrekte Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından “illere göre yastıkaltı altın dağılımı” verisinin paylaşıldığına dair yanlış bilgi içeren birçok haber yayımlandı.

Yeni Şafak: “Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerilimler altın fiyatlarında dalgalanmalara yol açarken, gözler Türkiye’nin geleneksel tasarruf aracı olan yastık altı birikimlere çevrildi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yayımlanan son veriler, Türkiye’de en fazla yastık altı altın biriktiren illeri ortaya koyuyor. “

T24: “BDDK verileriyle ‘yastıkaltı altın’ haritası: Zirvede hangi il var?”

Sözcü: “Kim derdi ki? Yastıkaltı altın haritası şaşırttı: İlk 10’daki şehirler ezber bozdu Altın fiyatlarındaki sert yükseliş ve ardından gelen geri çekilme, yastıkaltı altın tartışmasını yeniden alevlendirdi. BDDK verilerine göre, Türkiye’de yastıkaltı altın sanılandan çok farklı şehirlerde yoğunlaştı.”

Ensonhaber: “Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerilimler altın fiyatlarında düşüşe yol açtı. Bu ortamda gözler Türkiye’nin geleneksel tasarruf aracı olan yastık altı birikimlere çevrildi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yayımlanan son veriler, Türkiye’de en fazla yastık altı altın biriktiren illeri ortaya koydu.”

BDDK verilerine göre yastık altında en çok altını olan şehirlerin şöyle sıralandığı öne sürüldü:

• Antalya: 43.6 milyar TL
• Bursa: 42.85 milyar TL
• Kocaeli: 34.73 milyar TL
• Konya: 29.5 milyar TL
• Adana: 22.4 milyar TL
• Balıkesir: 20.74 milyar TL
• Muğla: 20.5 milyar TL
• Mersin: 20.46 milyar TL
• Manisa: 16.5 milyar TL
• Eskişehir: 16.37 milyar TL

BDDK verilerine göre yastık altında en çok altını olan şehirler:

• Antalya: 43.6 milyar TL
• Bursa: 42.85 milyar TL
• Kocaeli: 34.73 milyar TL
• Konya: 29.5 milyar TL
• Adana: 22.4 milyar TL
• Balıkesir: 20.74 milyar TL
• Muğla: 20.5 milyar TL
• Mersin: 20.46 milyar TL… pic.twitter.com/PKS7ffya7D

— Boşuna Tıklama (@bosunatiklama) March 23, 2026

“Türkiye’nin yastık altı altın haritası açıklandı” gibi başlıklarla aktarılan haberlerde aşağıdaki basmakalıp ifadelere yer verildi:

“BDDK’nın paylaştığı veriler, yastıkaltı altının en çok Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da olduğu yönündeki yaygın kanaatin doğru olmadığını ortaya koydu. Gösterişli düğünler, takı gelenekleri ve bilezik kültürüyle öne çıkan bu bölgeler, listenin ilk 10’una dahi giremedi. Verilere göre yastıkaltı altın, sanayi ve turizm ağırlıklı şehirlerde yoğunlaşıyor. Bu tablo, hem gelir dağılımı hem de tasarruf alışkanlıkları açısından dikkat çekici sinyaller veriyor.”

İşbu aktarımların aksine, BDDK “yastıkaltında en çok altına sahip şehirler” gibi bir veri derleyip yayımlamıyor.

“Banka veya bir başka yere yatırılmak yerine evde, iş yerinde saklanan taşınabilir (değer)” olarak tanımlanan “yastıkaltı” altın miktarı, resmî istatistik yayımı kapsamında raporlanabilecek bir veri değil.

BDDK, bankalardaki altın mevduat verilerini düzenli şekilde yayımlıyor.

BDDK, “İllere Göre Seçilmiş Bankacılık Sektörü Verileri” kapsamında “müşterinin yerleşik olduğu il bazında (yurt dışı dâhil) fonksiyon ve sahiplik grupları detayında altın kredileri ile gerçek ve tüzel kişi ayrımında altın mevduatı tutarlarına ilişkin bilgileri” “altın Kredileri ve Altın Mevduatı” başlığı altında çeyreklik bazda paylaşıyor.

2025 yılı son çeyrek için yayımlanan veride en çok altın mevduatına sahip iller şöyle sıralanmış:

BDKK, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’a ilişkin 2008-32/35 numaralı Tebliğ ve Bankaların Kıymetli Maden Alım Satımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile yasal çerçevesi oluşturulan “altın bankacılığı”nı düzenliyor.

Ayrıca, hurda altınların bankalardaki altın hesaplarına aktarılması yoluyla ekonomiye kazandırılması için çalışmalar yürütüyor. On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) kapsamında belirlenen “yastık altındaki altınların ekonomiye kazandırılması için geliştirilen Fiziki Altın Tasarruf Sistemi (FATSİ) uygulamasının yaygınlaştırılması” hedefi BDDK’nın stratejik önceliklerinden.

Ancak BDDK, yastıkaltı altın verisi hazırlayıp paylaşmıyor.

BDDK’nın yayımladığı altın mevduatı verisi, nasıl olduysa zaman içinde “yastıkaltı altın” verisine dönüştürülmüş, altın mevduatı sıralamasının zirvesinde yer alan İstanbul, Ankara ve İzmir çıkarılarak aktarılmış, 2024 yılında yayımlanan altın mevduatı verisini aktaran haberlerdeki tutarlar 2026 yılında noktasına dahi dokunulmadan güncelmiş gibi sunulmuş.

Yastıkaltı Altın Stoku Nasıl Hesaplanabilir?

Türkiye’deki toplam altın stoku ve yastıkaltındaki altın stoku, gerek ülkemizdeki altın birikiminin çok eskilere dayanması gerekse mevcut veri setinin çok geriye gitmemesi nedenleriyle hesabı kolay bir veri değil.

Sadece, belirli dönemler arası akım altın hareketleri hesaplanarak söz konusu dönemler içindeki stok altın rakamları tahmin edilebilmektedir.

Altın ithalat ve ihracat (mücevher dahil) verileri ile yurtiçi altın üretimi verileri kullanılarak hesaplanan altın stoku verisinden, TCMB ve Hazine sahipliğindeki altın ile bankalardaki altın mevduatının çıkarılmasından kalan tutar, yastıkaltı altın olarak değerlendirmeye alınmaktadır.

Örneğin, TCMB’nin 2012 yılı 4. çeyreğinde yayımladığı enflasyon raporundaki çalışmada yastıkaltı altın hesabı metodolojisi şöyle aktarılmıştı (Aktaş, Z. ve Diğerleri,(2012). Türkiye’de Altın: Dış Ticaret, Cari İşlemler Dengesi ve Büyüme Üzerine Etkisi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Ekonomi Notları, Sayı: 2012-29/23 Ekim 2012):

“… 1984-2012 Ağustos dönemi arasındaki ithalat, ihracat ve üretim değerleri kullanılarak her yıl için akım altın hareketi hesaplanmıştır. Daha sonra akım altın hareketleri toplulaştırılarak 1984 yılından bu yana biriken altın stoku bulunmuştur.

Yöntemsel olarak 1984 yılından günümüze her bir yıl için akım altın (AA) değerlerinin hesaplanması 1 numaralı denklemde gösterilmektedir:

AA(t) = İthalat(t) + Üretim(t) – İhracat(t) (1)

Her yıl için hesaplanan AA(t) değerleri toplanarak 1984 yılından günümüze kadar olan stok altın (SA2012) hesaplanmıştır.

SA2012 = Σ  2012 t=1984 (AA(t))

Hesaplamaya dahil edilen altın ihracatı ve ithalatı işlenmemiş ve işlenmiş altını kapsamaktadır. İşlenmemiş altın için referans olarak kullanılan parasal olmayan altın ihracatı ve ithalatı verileri, 1984-2012 arası TCMB ödemeler dengesi istatistiklerinden derlenmiştir. İşlenmiş altın ihracat ve ithalatı için TÜİK dış ticaret istatistikleri veri tabanı kullanılmıştır. İşlenmemiş altın dış ticareti olarak adlandırılan parasal olmayan altın verileri miktar cinsinden değil değer cinsinden (ABD doları) açıklanmaktadır. Miktar cinsinden parasal olmayan altın dış ticaret verilerini hesaplamak için ilgili yıldaki altın ihracat ve ithalat değeri o yıldaki referans altının fiyatına bölünmüştür. İşlenmiş altın ihracat ve ithalatı için de yukarıda anlatılan işlem uygulanmıştır.”

Türkiye’de Ne Kadar Yastıkaltı Altın Var?

Türkiye’nin sahip olduğu toplam altın stoku ve yastıkaltı altın stoku için yapılan tahminler değişkenlik gösteriyor (Yapılan tahminler yastıkaltı altın stokunun 3500-5000 ton arasında olduğu yönünde).

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve ekonomistler, Türkiye’deki altının 600 milyar dolar ile büyük bölümünün yastıkaltı – yani hanehalkı ve şirketler tarafından bankacılık sistemi dışında tutulan – altından oluştuğunu hesaplıyor.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, 2026 yılının ilk enflasyon raporunun açıklandığı sunumunda “Türkiye’de yastık altında önemli bir altın stoku olduğu tahmin ediliyor. Bu nedenle altın fiyatları arttıkça bunun bir servet etkisi söz konusu. Bunun ne kadarının tüketildiğine bağlı olarak enflasyon etkisi değişebilir. Bizim tahminlerimiz yastık altı altının şu an 600 milyar dolar civarında olduğu yönünde.” ifadelerini kullandı.

TCMB’nin (yukarıda bahsi geçen) Enflasyon Raporu 2012-IV‘de yayımlanan (1984 yılından bu yana veri setine odaklanan) çalışma ülkemizde yaklaşık 2.200 ton civarında yastıkaltı altının bulunduğu tahminine yer verdi.

İstanbul Kuyumcular Odası (İKO) Başkanı Mustafa Atayık, Türkiye’de yastık altındaki altın miktarının 5 bin tona yakın olduğunun tahmin edildiğini belirtti:

“Altının kilogram fiyatının 107 bin dolar civarında olduğunu düşünürsek, yastık altındaki altının aşağı yukarı 500 milyar dolar ve üzerinde bir değere karşılık geldiğini söyleyebiliriz.”

“Dünya Altın Konseyi’nin tahminlerine göre bu rakam 5 bin ton civarındadır. Daha sonraki yıllarda farklı kurum ve uzmanlar tarafından yastık altı ile ilgili 6 bin 500-7 bin ton tahminleri yapıldı. Ancak bu miktardan insanlar için manevi değeri olan ve bankalara eritmek üzere verilemeyen stokları düşmek gerekiyor.”

Türkiye’deki yastıkaltı altın oranı, toplam tasarruflar içinde (diğer ülkelere kıyasla) yüksek bir paya sahip.

Reuters da, QNB Bank analizine dayandığı içeriğinde, Türkiye’deki toplam altın varlığının gayrisafi hasılanın yüzde 48,5’ine ulaştığını, yastık altındaki altın miktarının 600 milyar dolar seviyesinde olduğunun hesaplandığını aktardı.

Toplam altın stoku dağılımında en büyük payı yastıkaltı altınlar oluşturuyor. Yastıkaltı altınları, altın mevduatı (bankalardaki değerli maden hesapları) ve Merkez Bankası rezervleri takip ediyor.

İş Portföy tarafından 2025 yılı Ekim ayında yapılan çalışmada ise Türkiye’de yastık altında kuyumcular ve Kapalıçarşı dahil 3.917 ton altın bulunduğu, Merkez Bankası, Hazine ve yastık altı birikimler ile bankalardaki altın hesapları dahil Türkiye’nin toplam altın varlığının toplam 5.000 ton olduğunun hesaplandığı belirtildi.

Dünya Altın Konseyi (World Gold Council – WGC), 2024 yılında yayımlanan ” Türk altın piyasasına ilişkin değerlendirmeler” (“Perspectives on the Turkish gold market“) başlıklı raporda Türkiye’nin toplam altın stokunun 4500 ton olduğunun tahmin edildiği ifade edildi. Dünya Altın Konseyi tarafından 2015 yılında yayımlanan “Türkiye: Altın Faaliyetinde” (“Turkey: Gold In Action“) başlıklı raporda, Türkiye’deki yastıkaltı altın stokunun (en az) 3500 ton olduğunun düşünüldüğü aktarıldı.

Dünya Altın Konseyi tarafından (IMF’nin Uluslararası Finansal İstatistikler (International Financial Statistics (IFS) veritabanı) kullanılarak (2025 yılı son çeyreği için) derlenen, “merkez bankalarının altın rezervi” verisine göre Türkiye’nin toplam 613,7 ton altın rezervi bulunuyor.

13 Mart 2026 tarihi itibarıyla TCMB’nin altın cinsinden rezerv varlıkları 134,1 milyar ABD doları (26,391 milyon troy ons) seviyesinde. Bu tutar, Hazine’nin TCMB’deki altın mevduatı ve ticarî bankaların Merkez Bankası nezdinde bulundurdukları altın cinsinden zorunlu karşılıklar bloke hesabını içermektedir (Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen altın tahvili ve altına dayalı kira sertifikası yastıkaltı altınların ardından Hazine’nin Merkez Bankası’nda tuttuğu 60 ton altın olduğu anlaşılıyor) (Zorunlu karşılıklar kapsamında bankalarca 13.03.2026 itibarıyla tutulan standart altın tutarı 30,8 milyar ABD doları seviyesindedir) (TCMB’nin altın rezervlerinin büyüklüğünün nasıl öğrenilebileceğine daha önce “Merkez Bankası Net Döviz Rezervi Nasıl Hesaplanır?” ve “TCMB’nin En Büyük Altın Rezervine Sahip 5 Merkez Bankası Arasında Olduğu İddiası” başlıklı içeriklerimizde değinmiştik).