TÜİK’in GSYH Verilerini Gecikmeli Açıkladığı İddiası

TÜİK'in Kötü Gelen Büyüme Verilerini Gecikmeli Açıkladığı İddiası Doğruyu Yansıtmıyor

Mahmut Erdem’in TÜİK’in Kötü Gelen Büyüme Verilerini Gecikmeli Açıkladığı İddiası Doğruyu Yansıtmıyor

Yeni Mesaj Gazetesindeki “Yabancı Para Büyütmez” başlıklı 7 Eylül 2019 tarihli yazısında Mahmut Erdem, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerini açıklama takviminde değişikliğe giderek 2019 yılı büyüme verilerini gecikmeli açıkladığını öne sürmüş:

"Hasbelkader iyi çıkan herhangi bir veriyi alelacele mümkünse gününden önce açıklayan iktidar, Nisan-Haziran dönemi büyüme verilerini 2 ay gecikmeli açıkladı."

Mahmut Erdem’in beklenenden kötü gelen büyüme verilerinin 2 ay gecikmeli açıklandığına yönelik iddiası gerçek dışı. TÜİK tarafından takip edilen veri yayın programı incelendiğinde, iddianın aksine büyüme verisi yayın tarihinin öne çekildiği görülmektedir.

TÜİK, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu hükümleri gereği Resmi İstatistik Programını hazırlamakta ve Ulusal Veri Yayımlama Takvimi kapsamında ürettiği resmi istatistikleri yayımlayacağı tarih ve saatleri “Yılı Ulusal Veri Takvimi” duyurusuyla önceden ilan etmektedir. TÜİK, GSYH verisini gelir, harcama ve üretim yöntemleriyle cari fiyatlarla ve hacim değerleriyle 3 aylık ve yıllık bazda açıklamaktadır. GSYH verilerinin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü çeyrekler bazında dönemsel olarak ve yıllık olarak ne zaman açıklanacağı resmî istatistik programında duyurulmaktadır.

Çeyrekler halinde dönemsel GSYH hesaplarının ne zaman açıklanacağına dair süre 2019 yılında değişikliğe uğramış ve istatistiği açıklama için beklenen sürede 10 günlük düşüş gerçekleştirilmiştir. 2019 yılına değin, birinci, ikinci ve üçüncü çeyrek hesaplarını referans dönem bitiminden 70 gün sonra yayımlanmakta iken dördüncü çeyrek verisi 90 gün sonra yayımlanmaktaydı. 2019 birinci çeyrekten itibaren üç aylık GSYH verisinin referans dönem bitiminden mümkün olan en kısa sürede yayımlanması şeklindeki EuroStat tavsiyeleri doğrultusunda yayım tarihi on gün öne çekilerek tüm çeyreklere ilişkin GSYH verisinin referans dönem bitiminden 60 gün sonra yayımlanması kararı alınmıştır. Bu bağlamda TÜİK, 2019 yılı Nisan – Haziran ayları arasını kapsayan 2. çeyreğe dair büyüme verilerini 2 Eylül 2019 tarihinde, yani ilgili dönemin bitiminden 62 gün sonra açıklamıştır. 2018 yılı Nisan – Haziran arası dönemi içeren 2. çeyrek büyüme verisi ise ilgili referans dönemin sona ermesinin 70 gün sonrasında 10 Eylül 2018 tarihinde ilân edilmişti. 2018 yılı Ekim – Aralık aylarını kapsayan son çeyrek büyüme verisi, ilgili referans dönemin bitiminden 70 gün sonra 11 Mart 2019 tarihinde duyurulmuştu.

Hülasa, TÜİK’in ekonomik aktivite verilerini açıklama takviminde geciktiği iddiası gerçek dışı görünüyor. İddianın tersine, GSYH verilerinin açıklanması sürecinde 10 günlük kısaltma gerçekleşmiştir.

 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) logosu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) logosu

 

malumatfurus hakkında 995 makale
Köşe yazarları odaklı yanlışlama girişimi. #Köşeyazarızabıtası

İlk yorum yapan olun

Yazı İçeriğiyle İlgili Yorum Yapmak İsterseniz Buyrunuz