İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi’nin Yahudi Haham Olduğu İddiası

Mehmet Rıfat Börekçi ile karıştırılan Ahmet Hamdi Akseki'nin sarıklı, papyonlu ve fraklı fotoğrafı

İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi’nin Yahudi Haham Olduğu İddiası Asılsız

İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi’nin Yahudi bir haham olduğu iddiasının doğruluk payı bulunmuyor. Mehmet Rıfat Börekçi, İslâmi ilim eğitimi almış, Medreselerde müderrislik yapmış, Ankara müftülüğü görevini üstlenmiş, Kuvayı Milliye’yi desteklemek için Ankara fetvasını sunmuş bir isim. Börekçi’nin Yahudi bir haham olduğuna yönelik hiçbir emare yoktur. Sosyal medyada Mehmet Rıfat Börekçi’nin frak, papyon ve sarık giyerken görüldüğü öne sürülen fotoğraf aslında 3. Diyanet İşleri Başkanı Ahmet Hamdi Akseki’ye aittir. Fotoğrafta Akseki, Mustafa Kemal Atatürk’ün resmî bir davetine katılmak üzere hareket etmektedir. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk ya da başka bir Diyanet İşleri Başkanının İslamiyet dışında başka bir dine mensup olduğunu iddia etmek abesle iştigâldir.

Yanlış İddia

 

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Diyanet İşleri Başkanlığı görevini üstlenmiş olan Mehmet Rıfat Börekçi’nin haham yahudi olduğuna yönelik iddia sosyal medyada şöyle dile getirilmektedir:

“İlk Diyanet İşleri Başkanı’nın haham olduğunu biliyor muydunuz Papyonlu, fraklı Diyanet İşleri Başkanı; Mehmet Rıfat Börekçi 04 Nisan 1924’te yeni kurulan Diyanet İşleri Başkanlığının ilk Başkanı oldu ve ölene kadar 05 Mart 1941 bu görevde kaldı. Haham yahudi DİYANET İŞLERİ BAŞKANI”

 

İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi'nin yahudi bir haham olduğu iddiasını aktaran görsel
İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi’nin yahudi bir haham olduğu iddiasını aktaran görsel

 

Anılan iddianın sosyal medyada yaygın şekilde paylaşıldığına şahit oluyoruz.

 

İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi'nin yahudi bir haham olduğu iddiasını içeren paylaşım
İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi’nin Yahudi bir haham olduğu iddiasını içeren paylaşım

 

İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi'nin yahudi bir haham olduğu iddiasını içeren paylaşım
İlk Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Rıfat Börekçi’nin Yahudi bir haham olduğu iddiasını içeren paylaşım

 

Mehmet Rıfat Börekçi (1860-1941), 3 Mart 1924’te kurulan Diyanet İşleri Başkanlığı’nın (Diyanet İşleri Reisliği) en üst idareciliği görevine 1 Nisan 1924 tarihinde başlamış ve vefat tarihi olan 5 Mart 1941 tarihine kadar sürdürmüştü.

Börekçi‘nin Diyanet İşleri Başkanlığı internet sitesinde sunulan kısa özgeçmişi şu şekildedir:

“Milli Mücadele’nin ilk günlerinde Ankara’da “Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti”ni kurdu ve bu cemiyetin başkanı oldu.
Yokluklar içerisinde düşmanla mücadeleye hazırlanılan o karanlık ve acı günlerde Mustafa Kemal Paşa ile birlikte çalıştı ve maddî-manevî büyük hizmetlerde bulundu.
Bu çalışmaları sırasında İstanbul Hükümeti tarafından âsi kabul edilip, Ankara Müftülüğünden azledilerek (1920) idama mahkûm edildi. Ancak Ankara Hükümeti Rifat Efendi’yi derhal müftülük görevine iade etti. Altı ay Muğla(Menteşe) Mebusu olarak TBMM’de çalıştı. Ancak müftülük görevini tercih ederek 27 Ekim 1920’de Mebusluktan ayrıldı. 23.12.1922- 30.03.1924 tarihleri arasında Şer’iye Vekâleti Heyet-i İftaiye azalığında bulundu.
04 Nisan 1924 tarihinde başladığı Diyanet İşleri Başkanlığı görevini, vefat tarihi olan 5 Mart 1941 tarihine kadar sürdürdü.”

Mehmet Rıfat Börekçi, İslâmi ilim eğitimi almış, Medreselerde müderrislik yapmış, Ankara müftülüğü görevini üstlenmiş, Kuvayı Milliye’yi desteklemek için Ankara fetvasını sunmuş bir isim. Börekçi’nin Yahudi bir haham olduğuna yönelik hiçbir emare yoktur. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Diyanet İşleri Başkanını Yahudi haham olarak nitelemek abesle iştigâldir (Hüküm zahire göre verilir).

 

Fotoğraftaki Sarıklı ve Fraklı Kişi Mehmet Rıfat Börekçi Değil

Belirtilmesi gereken bir diğer husus: Fotoğraftaki fraklı, papyonlu ve sarıklı kişi Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ilk başkanı görevini üstlenen Mehmet Rıfat Börekçi değil, Börekçi’nin yardımcısı olan ve daha sonra da Diyanet İşleri Başkanlığı pozisyonunu üstlenen Ahmet Hamdi Akseki‘dir. 3. Diyanet İşleri Başkanı Ahmet Hamdi Akseki (1887-1951), 29 Nisan 1947 – 9 Ocak 1951 tarihleri arasında bu görevi yürütmüştü.

 

Mehmet Rıfat Börekçi ile karıştırılan Ahmet Hamdi Akseki'nin sarıklı, papyonlu ve fraklı fotoğrafı
Mehmet Rıfat Börekçi ile karıştırılan Ahmet Hamdi Akseki’nin sarıklı, papyonlu ve fraklı fotoğrafı

 

National Geographic tarafından arşivinden derlenerek 2011 yılında ‘Görmediğimiz Türkiye‘ sergisi kapsamında yayınlanan fotoğrafın hangi tarihte çekildiği bilinmiyor. Ancak 1930’lu yıllardan olduğu anlaşılıyor. National Geographic’in aktardığına göre batı tarzı frak ve sarık giyen Ahmet Hamdi Akseki, Mustafa Kemal Atatürk’ün yılda bir defa ülkenin önde gelen isimlerini kabul ettiği resmî davete katılmak üzere hareket ediyor. Fotoğrafta en sağda yer alan kişinin protokol müdürü, arkadakinin ise kordiplomatik olduğu belirtiliyor.

Mehmet Rıfat Börekçi ve Ahmet Hamdi Akseki’nin resimleri, yukarıdaki fotoğraf ile karşılaştırıldığında fraklı ve sarıklı kişinin Börekçi olmadığı daha net anlaşılabiliyor.

 

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ilk Reisi Mehmet Rıfat Börekçi ve 3. Reisi Ahmet Hamdi Akseki
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ilk Reisi Mehmet Rıfat Börekçi ve 3. Reisi Ahmet Hamdi Akseki

 

Mehmet Rıfat Börekçi’nin Yahudi, haham ya da mason olduğu yönünde de iddialar dile getirilse de bu hususta somut bir delilin öne sürülmemiş olduğu görülmekle; iddiaların mevcut halleriyle mesnetsiz oldukları değerlendirilmektedir. Elbette aynı değerlendirme, Ahmet Hamdi Akseki için de geçerlidir.

Yaptığımız tarama sonucunda, “Cumhuriyet kurulduktan sonra Mustafa Kemal Atatürk tarafından Diyanet İşleri Başkanlığı kadrosunda görev yapmak üzere atanan bir Yahudi hahamın olduğu iddiası”nın zaman içerisinde evrilerek “ilk Diyanet İşleri Başkanının Yahudi haham olduğu iddiası”na büründüğünü değerlendiriyoruz.

 

 

Not: Habertürk Gazetesi yazarı Murat Bardakçı da 30 Ağustos 2019 tarihli “Serseri!” başlıklı yazısında bu iddianın doğruluk payının bulunmadığını aktarmıştı.

 

 

malumatfurus hakkında 1196 makale
Köşe yazarları odaklı yanlışlama girişimi. #Köşeyazarızabıtası

İlk yorum yapan olun

Yazı İçeriğiyle İlgili Yorum Yapmak İsterseniz Buyrunuz