İngiltere bir kurucu ülkedir, Büyük Britanya bir adadır, Birleşik Krallık egemen bir devlettir, Britanya Adaları ise geniş bir coğrafi takımada adıdır.
ABD Başkanı Donald Trump, New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında İngiltere Başbakanı Andy Burnham’la yaptığı görüşmede “Birleşik Krallık – Britanya – İngiltere” ayrımı hakkında kafa karışıklığını şu sözlerle izhar etti:
“Siz Birleşik Krallık ya da Britanya diyorsunuz, onlar ise bazen İngiltere diyorlar. Eski isimlere geri dönüyorlar. Dünyadaki başka hiçbir yerin sahip olmadığı kadar çok ismi var.”
“You call it United Kingdom, Britain, they call it sometimes England. They go back to the old. It’s got more names than any other place in the world.”
ABD Başkanı Donald Trump, New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında İngiltere Başbakanı Andy Burnham’la yaptığı görüşmede “Birleşik Krallık – Britanya – İngiltere” ayrımı hakkında kafa karışıklığını şu sözlerle izhar etti:
Coğrafî ve siyasî olarak birbirinden farklı olan ve sıklıkla birbiriyle karıştırılan Büyük Britanya, Birleşik Krallık, Britanya Adalar’na odaklanalım istedik.
İngiltere, Büyük Britanya, Birleşik Krallık ve Britanya Adaları ifadeleri günlük konuşmalarda sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da aynı coğrafyayı veya aynı siyasi yapıyı ifade etmez. Aralarındaki farkın temelinde coğrafi sınırlar ile siyasi sınırların birbirinden ayrılması bulunur.
İngiltere bir kurucu ülkedir, Büyük Britanya bir adadır, Birleşik Krallık egemen bir devlettir, Britanya Adaları ise geniş bir coğrafi takımada adıdır.
Günlük dilde sık sık birbirinin yerine kullanılan 4 kavram şöyle formülize edilebilir:
İngiltere + İskoçya + Galler = Büyük Britanya
Büyük Britanya + Kuzey İrlanda = Birleşik Krallık
Kuzey İrlanda + İrlanda Cumhuriyeti = İrlanda
İngiltere + İskoçya + Galler + İrlanda = Britanya Adaları
Birleşik Krallık + İrlanda = Britanya Adaları
(Guernsey Adası Muhafızlığı, Jersey Adası Muhafızlığı ve Man Adası gibi küçük bölgelere işbu formülizasyonda yer verilmemiştir.)
İngiltere (England), bu dört kavram içindeki en dar kapsamlı olanıdır. Büyük Britanya adasının güney ve orta bölümünün büyük kısmını kaplayan İngiltere, Birleşik Krallık’ı oluşturan dört kurucu ülkeden biridir. Diğer üçü İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dır. Dolayısıyla İngiltere bir ülke olmakla birlikte, egemen ve bağımsız bir devlet olarak Birleşmiş Milletler’de ayrı bir üye değil, Birleşik Krallık’ın kurucu ülkelerinden biridir.
Büyük Britanya (Great Britain) ise siyasi bir devlet değil, esas olarak coğrafi bir addır. Avrupa’nın kuzeybatısında yer alan Büyük Britanya Adası; İngiltere, İskoçya ve Galler’i kapsamaktadır. Ada üzerinde bulunan bu üç ülke birlikte Büyük Britanya olarak adlandırılmaktadır. Kuzey İrlanda ise Büyük Britanya’nın parçası değildir, çünkü İrlanda adasında bulunmaktadır.
Bu nedenle “Büyük Britanya” ile “Birleşik Krallık” aynı şey değildir. Büyük Britanya, İngiltere + İskoçya + Galler’i ifade ederken, Birleşik Krallık bu üç ülkeye Kuzey İrlanda’nın eklenmesiyle ortaya çıkan siyasi devleti ifade etmektedir.
Birleşik Krallık (United Kingdom) egemen bir devlettir. Devletin resmî kısa adı Birleşik Krallık şeklinde olsa da, tam adı Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) şeklindedir. Birleşik Krallık, İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dan oluşmaktadır. BM’de tek bir devlet olarak temsil edilmekte ve kendi hükümeti, parlamentosu ve bayrağı (Union Jack) vardır. Dolayısıyla “Birleşik Krallık” bir devletin adı olup, Büyük Britanya ise bu devletin topraklarının yalnızca bir bölümünü oluşturan adanın adıdır.
Burada önemli bir ayrıntı da “Britanya” kelimesinin kullanımındadır. Günlük dilde “Britanya” bazen “Büyük Britanya”, bazen de “Birleşik Krallık” anlamında kullanılabilir. Ancak coğrafî ve siyasî açıdan net söylem için hangi kavramın kastedildiğinin açıkça belirtilmesi gerekir.
Britanya Adaları (British Isles) ise diğer üçünden daha geniş bir coğrafî kavramdır. Büyük Britanya Adası ve İrlanda Adası başta olmak üzere, (Man Adası, Kanal / Manş Adaları gibi) çevredeki çok sayıdaki küçük ada ve adacığı kapsayan bir takımada için kullanılan geleneksel coğrafî addır. Bu nedenle Britanya Adaları, Birleşik Krallık’ın siyasi sınırlarından çok daha geniş bir alanı ifade eder.
Bu terim siyasi bağlamı olmadığı ve İrlanda Cumhuriyeti’ni de içerdiği için bazı çevrelerde (özellikle İrlanda’da) tartışmalı kabul edilmektedir. Bazıları ise “Britanya ve İrlanda Adaları” gibi alternatif ifadeleri de kullanabilmektedir.
İrlanda Adası’nın tamamı da Britanya Adaları coğrafi kavramının içinde değerlendirilmektedir. Ancak İrlanda Cumhuriyeti Birleşik Krallık’ın parçası değildir. İrlanda Adası’nın kuzeydoğusundaki Kuzey İrlanda Birleşik Krallık’a bağlıyken, adanın geri kalan büyük bölümü bağımsız İrlanda Cumhuriyeti’ni oluşturmaktadır. İrlanda Cumhuriyeti bağımsız bir ülkedir ve Birleşik Krallık’ın parçası değildir, ama coğrafi olarak Britanya Adaları’na dahildir.
Bu ayrımı zihinde tutmanın en kolay yolu kapsamları birbirinden ayırmaktır: İngiltere, Büyük Britanya Adası üzerindeki dört Birleşik Krallık ülkesinden biridir; Büyük Britanya, İngiltere, İskoçya ve Galler’in bulunduğu büyük adadır; Birleşik Krallık, İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dan oluşan egemen devlettir; Britanya Adaları ise Büyük Britanya, İrlanda ve çevredeki adaları kapsayan daha geniş coğrafi takımadadır.
Dolayısıyla bir İskoç’a, Gallilere veya Kuzey İrlandalıya “İngiliz” demek de kavramsal açıdan doğru değildir. “İngiliz” (English), İngiltere’ye; “İskoç” (Scottish), İskoçya’ya; “Galli” (Welsh), Galler’e; “Kuzey İrlandalı” (Northern Irish) ise Kuzey İrlanda’ya ilişkin kimlik ve sıfatlardır. Bunların tamamını kapsayan siyasi vatandaşlık ifadesi ise Birleşik Krallık vatandaşı (British citizen) olabilir.
