Atatürk’ün Çocuklara Bira İçirdiği İddiası

"Atatürk Çocuklara Zorla Bira İçirdi" İddiası Sanıldığı Gibi Değil

“Atatürk Çocuklara Zorla Bira İçirdi” İddiası Sanıldığı Gibi Değil

Mustafa Kemal Atatürk’ün 5 yaşındaki manevi kızı Ülkü Adatepe’ye bira içirdiği iddiası fasılalar halinde paylaşılsa da, Atatürk’ün Ülkü Adatepe’ye bira içirdiği iddiası sanıldığı gibi değil. Atatürk, 5 yaşındaki manevi kızı Ülkü Adatepe’ye hepimizin bildiği % 5 civarı alkol oranına sahip biradan değil; çocuk birası olarak bilinen, besleyici özelliği bulunan alkolsüz Şark Malt Hülasası içirmiştir. Gazi Orman Çiftliği’ndeki Bira Fabrikası açılışında Atatürk’ün kucağındayken Ülkü Adatepe’nin Şark Malt Hülasası içtiğini gösteren resimler mevcuttur. Ülkü Adatepe de TRT’ye röportaj verdiği “Atatürk’ten Anılar” adlı programda Atatürk’ün kendisine bira içirdiğini ifade etmiştir; ancak, Adatepe’nin bira atfı “malt içecek” olan Şark Malt Hülasasını ima ettiği düşünülmektedir.

Ülkü Adatepe Bira Mı Malt İçeceği Mi İçti?

Atatürk’ün en küçük manevi kızı olan Ülkü Çukurluoğlu Adatepe (27 Kasım 1932 – 1 Ağustos 2012), bebekliğinden vefat ettiği 1938 yılına kadar Atatürk’ün yanında Çankaya Köşkü’nde yaşamıştır. Zübeyde Hanım’ın evlatlık kızı Vasfiye Hanım ile Fransızca öğretmeni ve gar şefi Mehmet Tahsin Çukurluoğlu’nun kızı Ülkü Adatepe, Atatürk’e yaptığı ziyaretlerde yanında bulunmuştur. Bu ziyaretlerden biri de Gazi Orman Çiftliği’ndeki Bira Fabrikası açılışıdır.

Gazi Orman Çiftliği’ndeki (Bugünün Atatürk Orman Çiftliği) Ankara Bira Fabrikası’nda Atatürk’ün kucağındayken Ülkü Adatepe’nin Şark Malt Hülasası içtiğini gösteren resimler mevcuttur:

Ülkü Adatepe Gazi Orman Çiftliği’ndeki Bira Fabrikası açılışında Atatürk’ün kucağındayken

Ülkü Adatepe Gazi Orman Çiftliği’ndeki Bira Fabrikası açılışında Atatürk’ün kucağındayken

Ülkü Adatepe, TRT’ye röportaj verdiği “Atatürk’ten Anılar” adlı programda bu resimleri göstererek Atatürk’ün kendisine bira içirdiğini şöyle anlatmıştır (Ülkü Adatepe’nin TRT’ye verdiği röportajın yer aldığı video kaydının TRT Arşivi’nden silindiği görülüyor):

Ülkü Adatepe de TRT’ye röportaj verdiği “Atatürk’ten Anılar” adlı programda Atatürk’ün kendisine bira içirdiğini ifade etmiştir; ancak, Adatepe’nin bira atfıyla “malt içecek” olan Şark Malt Hülasasını ima ettiği düşünülmektedir.

Fotoğrafta Atatürk’ün manevi kızı Ülkü Adatepe’nin elinde bir şişe olduğu görülüyor. Ancak, sanılanın aksine bu alkol içeren bira şişesi değil, bahse konu dönemde çocuklara besleyici özelliğinden ötürü, hamile kadınlara da süt artırıcı olduğu iddiasıyla içirilen “çocuk birası” olarak da bilinen “Şark Malt Hülasası” adlı içecektir. Şark Malt Hülasası ile biranın ham maddesi “arpa maltı”dır; aralarındaki fark içeriğindeki alkol oranıdır. Günümüzde hâlâ satışı yapılan malt içecekler gibi yani.

Şark Malt Hülasası Osmanlı zamanında da Türkiye Cumhuriyeti zamanında da sağlıklı ve alkolsüz bir bira olarak eczanelerin baş köşesinde yer almaktaydı. “Çocuk birası” olarak bilinen “Şark Malt Hülasası”nın Tekel tarafından sürdürülen üretimi 1989 yılında durdurulmuştur.

Çocuk birası olarak bilinen “Şark Malt Hülasası”nın birayla aynı şişede satılmış olmasının bu karışıklığı yaratmış olduğu düşünülebilir:

Bira Sanılan Şark Malt Hülasası Reklamı ve Şişesi

Tekel Malt Hülasası şişesinin arka bölümünde yer alan açıklamalar incelendiğinde, çocuklar için yemeklerden önce 1-2 çorba kaşığı tüketiminin önerildiği görülmektedir:

“Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlğı’nın 11.11.1944 tarih ve 12/88 numaralı serbest satış ruhsatnamesini halzdir. Reçeteli ve reçetesiz satılabilir. Malt Hülasasının Terkibi: Maltoz % 2 gliserofosfat esansına göredir. Sureti İstimali: Çocuklar için: Yemeklerden evvel bir veya iki çorba kaşığı, Büyükler için: Yemeklerden evvel bir kahve fincanı”

Tekel Malt Hülasası Şişesi ve Arkasındaki Açıklama

Şark Malt Hülasası’yla birlikte verilen reçeteye benzer etikette ürün hakkında şunlar yazılıymış:

“Nekahette bulunanlar için pek kıymetli ve Anemi, Kloroz, Albüminuri, Fosfatüri, Dispepsi, Siyatik ve Umumi Zafiyette büyük faydaları olan bir devadır. Çocukların dişlerinin kolayca çıkmasına, kemiklerinin kuvvetlenmesine, çocuk emziren annelerin sütünün çoğalmasına yardım eder. Çocuklara: Yemeklerden evvel bir veya iki çorba kaşığı, büyüklere: yemeklerden evvel bir kahve fincanı…”

Atatürk Orman Çiftliği’ndeki bira bahçesindeki çocukları gösteren fotoğraf, bahse konu dönemde çocukların alkolsüz malt hülasasını içtiği ve bu durumun da gayet normal karşılandığını gösteriyor:

Atatürk Orman Çiftliği’ndeki bira bahçesindeki çocukları gösteren fotoğraf

Fotoğrafın altında yer alan not şu şekilde:

“Atatürk Orman Çiftliği’ndeki bira bahçesi, besleyici olduğu gerekçesiyle, çocukların bile bira içmeye teşvik edildiği, orta sınıftan ailelerin devam ettiği bir mekândır. Fotoğrafta N.Ör. Hanım (sağda, ortada) ve ailesi bira bahçesinde”

Bahse konu dönemde biranın besleyici özelliğinin vurgulandığı görülüyor. Mart 1934 tarihli bir neşriyatta biranın besleyici değeri şu şekilde vurgulanmış:

“Biranın Gıdai Kıymeti”, yani biranın besin değeri başlıklı görsel

Atatürk’ün 5 Yaşındaki Çocuğa Zorla Alkollü Bira İçirdiğini İddia Edenler

Mustafa Armağan “küçük ülkü ilk birasını manevi babasının kucağında tadıyor“, “Atatürk’ün örnek nesil yetiştirme modeli buydu: Manevi kızına bira içirirken”  şeklinde attığı tweetler konunun tekrar gündeme gelmesine yol açmıştı.

Mustafa Armağan’ın “Atatürk’ün Manevi Kızına Bira İçirirken” Tweeti

 

Mustafa Armağan’ın “Atatürk’ün Manevi Kızına Bira İçirirken” Tweetleri

Fatih Tezcan da “4 yaşında kıza (Ülkü Adatepe) kucağında bira içiren, 11 yaşında kıza (Mina Urgan) şampanya içirip “Eli öpülecek kadar yaşlı değilim, sonra Çankaya’ya gelsene” diyen, 16 yaşında kızla (Zsa Zsa) nikâhsız ilişkiye giren bir şahsa İZİNDEYİZ diyebilen bir Parti için, Tutarlı bir soru!” şeklinde tweet atarak Atatürk’ü manevi kızına bira içirmekle suçlamıştı.

malumatfurus hakkında 1046 makale
Köşe yazarları odaklı yanlışlama girişimi. #Köşeyazarızabıtası

2 yorum

    • Sayın Anonim,
      Bahse konu bira maltı açıklaması, bira maltı hülasasının içeriğini açıklamak için aktarılmıştır. Atatürk döneminde üretilen ve tüketilen bir ürün olduğu maksadıyla değil. Gerçekleri çarpıtmak için kullandığınız at gözlüğünüzü çıkarıp yazıyı tekrar inceleyiniz.

Yazı İçeriğiyle İlgili Yorum Yapmak İsterseniz Buyrunuz