Anasayfa » Tüm Yazılar » Asgari Ücret Zammı Son 50 Yılın En Yükseği DEĞİL

Asgari Ücret Zammı Son 50 Yılın En Yükseği DEĞİL

malumatfurusorg

Yapılan Asgari Ücret Zammının Son 50 Yılın En Yükseği Olduğu İddiası Doğru Değil

Yanlış İddia

 

2022 yılında geçerli olacak asgari ücret tutarı brüt 4.594,60 TL net 4.250 TL oldu. Böylelikle asgari ücret 2022 yılında yüzde 50 seviyesinde artmış oldu.

Asgari ücrete yapılan % 50’lik zam ise gerek yetkililer gerekse sosyal medya kullanıcıları tarafından Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en yüksek artışı olarak lanse edildi.

Örneğin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, asgari ücret zammının son 50 yılın en yükseği olduğunu şöyle ileri sürmüştü:

Yüzde 50 oranında bir artışla son 50 yılın en yüksek asgari ücret zammını yaptık. Sosyal devlet bilinciyle emeğin yanında olmaya devam ediyoruz. Asgari ücretimiz 2022 itibariyle 4250 TL’dir!”

 

bakan asgari ucret zammi

 

Konuya ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı internet sitesinde yayımlanan metinde de bu hatalı bilgi şöyle paylaşılmıştı:

“2022 yılı asgari ücreti Brüt 5.004 TL, Net 4.253,4 TL oldu.

Bu artış ile net asgari ücrette, 2021 Kasım ayı enflasyon oranının yaklaşık 30 puan üzerinde artış oldu.

Böylece Türkiye tarihinde bir ilk olarak net asgari ücrete bir önceki yıla göre % 50’nin üzerinde artış yapılmış oldu.

 

Öncelikle ülkemizde asgari ücret uygulamasının tarihine kısaca değinmekte fayda var.

Türkiye’de asgari ücret tespitine ilişkin ilk yasal düzenleme 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu ile yapılmış ancak, asgari ücret tespitlerine ilk kez 1951 yılında başlanabilmiştir. Bu nedenle asgari ücret uygulamasının başlangıç yılı olarak 1951 kabul edilebilir. 1951-1967 yılları arasında ise asgari ücret tespiti mahalli komisyonlar tarafından gerçekleştirilmişti. Günümüzde bu sürece katkı sunan asgari ücret tespit komisyonu ise 1967’de faaliyete geçirilmiştir. 1967 yılında gerçekleştirilen köklü değişiklikle, mahalli komisyonlar yerine merkezi nitelikteki “asgari ücret tespit komisyonu” oluşturulmuştur. 1951-1967 arası dönemde yerel düzeydeki katılımcılardan oluşan bir komisyon tarafından yerel ekonomik ve sosyal farklılıklar dikkate alınarak belirlenen asgari ücret 1974 yılından itibaren ulusal düzeyde belirlenmeye başlanmıştı (Adem Korkmaz (2004). “Bir Sosyal Politika Aracı Olarak Türkiye’de Asgari Ücret: 1951-2003”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 53-69). Sanayi ve Hizmetler Kesimi ile Tarım ve Orman Kesimi işçileri için daha önce Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nca ayrı ayrı olarak belirlenen Asgari Ücret 1.8.1989 tarihinden bu yana her iki kesim için tek rakam olarak belirlenmektedir. 2014 yılından itibaren asgari ücrette 16 yaş ayrımı kaldırılmıştır (Çalışma Bakanlığı (2008). Çalışma Hayatı İstatistikleri – 2008).

Konumuza dönecek olursak…

2022 yılı boyunca geçerli olacak asgari ücret için yapılan artış tarihin en yüksek oranı değil (Bu iddiayı getirenlerin reel değil nominal artış oranına odaklandığı görüldüğü için yazının devamında enflasyondan arındırılmış artış oranına değil manşet artış oranına odaklanılmıştır).

1974 yılında bu yana ulusal düzeyde hesaplanan 16 yaşını dolduran ve bekarlar İçin yıllara göre günlük ve aylık asgari ücretlerde yapılan artışlar incelendiğinde % 50’den yüksek zamların yapıldığı anlaşılıyor. Özellikle, hiperenflasyonist olarak nitelenebilecek 1990’lı yıllar boyunca asgari ücrete % 50’den fazla zam yapıldığı dönemler olmuştu.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan istatistikler 2022 asgari ücret zammının tarihin en yükseği olduğunu çürütür nitelikte.

Bakanlık internet sitesinde paylaşılan Çalışma Hayatı İstatistikleri – 2000 adlı yayına ait tablolarda da geçmişte % 50’den yüksek oranda asgari ücret zammı yapıldığını görmek mümkün.

 

yillar itibariyle gunluk ve aylik asgari ucretler

 

yillar itibariyle gunluk ve aylik asgari ucretler

 

Söz konusu iki tablo şu şekilde birlikte sunulabilir:

 

YÜRÜRLÜK  TARİHLERİ 16 YAŞINI DOLDURANLAR 16 YAŞINI DOLDURMAYANLAR
GÜNLÜK A Y L I K ARTIŞ ORANI % GÜNLÜK A Y L I K ARTIŞ ORANI %
01.07.1974  –  31.05.1976               40              1.200  –               34                   1.020  –
01.06.1976  –  31.12.1977               60              1.800             50,0               50                   1.500             47,1
01.01.1978  –  30.04.1979             110              3.300             83,3               70                   2.100             40,0
01.05.1979  –  30.04.1981             180              5.400             63,6             120                   3.600             71,4
01.05.1981  –  31.12.1982             333            10.000             85,2             223                   6.690             85,8
01.01.1983  –  31.03.1984             540            16.200             62,0             370                 11.100             65,9
01.04.1984  –  30.09.1985             818            24.525             51,4             563                 16.875             52,0
01.10.1985  –  30.06.1987          1.380            41.400             68,8             950                 28.500             68,9
01.07.1987  –  30.06.1988          2.475            74.250             79,3          1.710                 51.300             80,0
01.07.1988  –  31.07.1989          4.200          126.000             69,7          2.895                 86.850             69,3
01.08.1989  –  31.07.1990          7.500          225.000  –          5.175               155.250  –
01.08.1990  –  31.07.1991        13.800          414.000             84,0        10.125               303.750             95,7
01.08.1991  –  31.07.1992        26.700          801.000             93,5        19.590               587.700             93,5
01.08.1992  –  31.07.1993        48.300       1.449.000             80,9        37.230            1.116.900             90,0
01.08.1993  –  31.08.1994        83.250       2.497.500             72,4        67.950            2.038.500             82,5
01.09.1994  –  31.08.1995      139.125       4.173.750             67,1      116.250            3.487.500             71,1
01.09.1995  –  31.07.1996      282.000       8.460.000 102,7      236.250            7.087.500           103,2
01.08.1996  –  31.07.1997      567.000     17.010.000 101,1      480.000          14.400.000           103,2
01.08.1997  –  31.07.1998   1.181.250     35.437.500           108,3      997.500          29.925.000           107,8
01.08.1998  –  31.12.1998   1.594.650     47.839.500             35,0   1.355.475          40.664.250             35,9
01.01.1999  –  30.06.1999   2.602.500     78.075.000             63,2   2.212.125          66.363.750             63,2
01.07.1999  –  31.12.1999   3.120.000     93.600.000             19,9   2.652.000          79.560.000             19,9
01.01.2000  –  30.06.2000   3.660.000   109.800.000             17,3   3.120.000          93.600.000             17,6
01.07.2000  –  31.12.2000   3.960.000   118.800.000               8,2   3.375.000        101.250.000               8,2
01.01.2001  –  30.06.2001   4.665.000   139.950.000             17,8   3.965.250        118.957.500             17,5
01.07.2001  –  31.12.2001   4.898.250   146.947.500               5,0   4.164.000        124.920.000               5,0

 

“Çalışma Hayatı İstatistikleri – 2008” adlı yayında ise net asgari ücrette geçmişte % 100 üzerinde artış yapıldığı yıllara dair verilere rastlamak mümkün.

 

1994 2000 net asgari ucret

 

1974’ten bu yana belirlenen brüt asgari ücret tutarları ise şu şekilde derlenmişti:

 

16 YAŞINI DOLDURANLAR

16 YAŞINI DOLDURMAYANLAR

RESMİ GAZETE TARİHİ VE SAYISI

YÜRÜRLÜK TARİHLERİ

GÜNLÜK

AYLIK

GÜNLÜK

AYLIK

17 Aralık 2021

01.01.2022

31.12.2022

166,80

5.004,00

30 Aralık 2020

31350

01.01.2021

31.12.2021

119,25

3.577,50

27 Aralık 2019

30991

01.01.2020

31.12.2020

98,10

2.943

27 Aralık 2018

30638

01.01.2019

31.12.2019

85,28

2.558,40

30 Aralık 2017

30286

01.01.2018

31.12.2018

67,65

2.029,50

30 Aralık 2016

29934

01.01.2017

31.12.2017

59,25

1.777,50

31 Aralık 2015

29579

01.01.2016

31.12.2016

54,90

1.647,00

31 Aralık 2014

29222

01.01.2015

30.06.2015

40,05

1.201,50

01.07.2015

31.12.2015

42,45

1.273,50

31 Aralık 2013

28868

(3.Mükerrer)

01.01.2014

30.06.2014

35,70 TL

1.071,00 TL

01.07.2014

31.12.2014

37,80 TL

1.134,00 TL

2014 Yılından İtibaren Uygulamadan Kalkmıştır

2014 Yılından İtibaren Uygulamadan Kalkmıştır

29 Aralık 2012

28512

01.01.2013

30.06.2013

32,62 TL

978,60 TL

27,97 TL

839,10 TL

01.07.2013

31.12.2013

34,05 TL

1.021,50 TL

29,25 TL

877,50 TL

30 Aralık 2011

28158

01.01.2012

30.06.2012

29,55 TL

886,50 TL

25,35 TL

760,00 TL

01.07.2012

31.12.2012

31,35 TL

940,50 TL

26,85 TL

805,50 TL

29 Aralık 2010

27800

6.Mükerrer

01.01.2011

30.06.2011

26,55 TL

796,50 TL

22,65 TL

679,50 TL

01.07.2011

31.12.2011

27,90 TL

837,00 TL

23,85 TL

715,50 TL

31 Aralık 2009

27449

01.01.2010

30.06.2010

24.30 TL

729,00 TL

20,70 TL

621,00 TL

01.07.2010

31.12.2010

25,35 TL

760,50 TL

21,60 TL

648,00 TL

31 Aralık 2008

01.01.2009

30.06.2009

22,20

666,00 TL

18,90

567,00 TL

01.07.2009

31.12.2009

23.10

693,00 TL

19,65

589,50 TL

31 Aralık 2007

01.01.2008

30.06.2008

20,28

608,40 YTL

17,18

515,40 YTL

01.07.2008

31.12.2008

21,29

638,70 YTL

18,02

540,60 YTL

31 Aralık 2006

01.01.2007

30.06.2007

18,75

562,50 YTL

15,89

476,70 YTL

01.07.2007

31.12.2007

19,50

585,00 YTL

16,38

491,40 YTL

31.12.2005

01.01.2006

31.12.2006

17,70

531,00 YTL

15,00

450,00 YTL

31.12.2004

01.01.2005

31.12.2005

16,29

488,70 YTL

13,86

415,80 YTL

31.12.2003

01.01.2004-

30.06.2004

14.100.000

423.000.000

12.000.000

360.000.000

01.07.2004

31.12.2004

14.805.000

444.150.000

12.600.000

378.000.000

31.12.2002 / 24980

01.01.2003

31.12.2003

10.200.000

306.000.000

8.550.000

256.500.000

28.06.2002 / 24799

01.07.2002

31.12.2002

8.362.500

250.875.000

7.107.000

213.210.000

29.12.2001 / 24625

01.01.2002

30.06.2002

7.400.025

222.000.750

6.290.025

188.700.750

22.12.2000 / 24268

01.01.2001

30.06.2001

4.665.000

139.950.000

3.965.250

118.957.500

01.07.2001

31.07.2001

4.898.250

146.947.500

4.164.000

124.920.000

31.12.1999 / 23923

01.01.2000

30.06.2000

3.660.000

109.800.000

3.120.000

93.600.000

01.07.2000

31.12.2000

3.960.000

118.800.000

3.375.000

101.250.000

31.12.1998 / 23570

01.01.1999

30.06.1999

2.602.500

78.075.000

2.212.125

66.363.750

01.07.1999

31.12.1999

3.120.000

93.600.000

2.652.000

79.560.000

31.07.1997 / 23066

01.08.1997

31.07.1998

1.181.250

35.437.500

997.500

29.925.000

01.08.1998

31.12.1998

1.594.650

47.839.500

1.355.475

40.664.250

31.07.1996 / 22713

01.08.1996

31.07.1997

567.000

17.010.000

480.000

14.400.000

11.08.1995 / 22371

01.09.1995

31.07.1996

282.000

8.460.000

236.250

7.087.500

10.08.1994 / 22017

01.09.1994

31.08.1995

139.125

4.173.750

116.250

3.487.500

30.07.1993 / 21653

01.08.1993

31.08.1994

83.250

2.497.500

67.950

2.038.500

28.07.1992 / 21298

01.08.1992

31.07.1993

48.300

1.449.000

37.230

1.116.900

30.07.1991 / 20945

01.08.1991

31.07.1992

26.700

801.000

19.590

587.700

27.07.1990 / 20587

01.08.1990

31.07.1991

13.800

414.000

10.125

303.750

27.07.1989 / 20234

01.08.1989

31.07.1990

7.500

225.000

5.175

155.250

30.06.1988 / 19858

01.07.1988

31.07.1989

4.200

126.000

2.895

86.850

27.06.1987 / 19500

01.07.1987

30.06.1988

2.475

74.250

1.710

51.300

25.09.1985 / 18879

01.10.1985

30.06.1987

1.380

41.400

950

28.500

31.03.1984 / 18358

01.04.1984

30.09.1985

817,50

24.525

562,50

16.875

24.12.1982 / 17908

01.01.1983

31.03.1984

540

16.200

370

11.100

16.04.1981 / 17312

01.05.1981

31.12.1982

333,33

10.000

223

6.690

30.04.1979 / 16624

01.05.1979

30.04.1981

180

5.400

120

3.600

30.12.1977 / 16155

01.01.1978

30.04.1979

110

3.300

70

2.100

31.05.1976 / 15602 M.

01.06.1976

31.12.1977

60

1.800

50

1.500

30.06.1974 / 14931

01.07.1974

31.05.1976

40

1.200

34

1.020

 

DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), 2022 yılı için belirlenen 4253 liralık asgari ücrete ilişkin ‘Son 45 yılın en yüksek artışı’ iddiasını doğru olmadığını belirtmişti.

DİSK-AR’ın ilgili sosyal medya paylaşım silsilesinde vurguladığı hususlar şu şekildeydi:

“Asgari ücretteki artışın son 45 yılın en yüksek artışı olduğu iddiası doğru değil! Asgari ücrette önemli olan artış oranı değil, alım gücü ve geçinmeye yetip yetmediğidir.

1976-2022 yılları arası ortalama brüt asgari ücret artışları aşağıdaki gibidir👇

 

“Asgari ücret geçmişte bugünkü artış oranından çok daha fazla artmıştır. Ancak enflasyon ve pahalılık nedeniyle bu artışlar eriyip gitmiştir. Önemli olan asgari ücretin alım gücüdür, artış oranı değil! Artış oranı tek başına yanıltıcı bir göstergedir.”

 

“Grafikle ilgili küçük bir düzeltme yapmak istiyoruz: 2022 yılı brüt asgari ücret artış oranı yanlışlıkla yüzde 40,7 yazılmıştır, doğrusu yüzde 39,9’dur. Artış oranı 0,8 puan daha düşüktür. İlginize teşekkür ederiz.”

 

1976-2022 yılları arası ortalama brüt asgari ücret artışlarını inceleyen kuruluşun paylaştığı yıllara göre brüt ortalama asgari ücret artışı grafiğinde 1996 ve 1999 yıllarında yapılan % 114’lük asgari ücret zamları tespit edilebiliyor (DİSK-AR’ın yayımladığı raporlar üzerinden söz konusu verilere erişim sağlanabilir (DİSK AR (2021). Asgari Ücret Gerçeği 2022 Raporu. İstanbul)).

 

yillara gore brut asgari ucret artisi

 

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan da bu iddianın doğru olmadığına sosyal medya paylaşımında şöyle değinmişti:

“Vurgulanması gereken önemli bir husus da, bu asgari ücret zammını “50 senenin en yüksek artışı” olarak lanse etmeleridir ki, bu tamamen asılsız bir iddiadır.

Çünkü Merhum Erbakan Hocamızın başbakan olduğu 54. Hükümet döneminde işçiye yüzde 100, memura yüzde 200, Bağkur emeklisine yüzde 320 maaş artışı sağlanarak dünya rekoru kırılmıştı.”

 

Bu yazılara da göz atabilirsiniz

Yazı İçeriğiyle İlgili Yorum Yapmak İsterseniz Buyrunuz