İlk uluslararası güzellik yarışmasının hangi organizasyon olduğu, ilk dünya güzelinin kim olduğu konularını ele alalım istedik…
Modern anlamda düzenlenen uluslararası güzellik yarışmalarının başlangıcı kabul edilen “Miss World” adlı güzellik yarışmasının ilki 1951 yılında düzenlendi.
29 Temmuz 1951’de Londra’da Lyceum Balo Salonu’nda düzenlenen ilk Miss World yarışmasını İsveç’ten Kerstin “Kiki” Håkansson kazandı.
Miss World öncesinde farklı milletlerden katılıma açık güzellik yarışmaları mevcuttu.
Mitolojik Homeros’un İlyada destanında M.Ö. 2000’de bugün Kaz Dağları olarak bilinen İda Dağı’nda Eris, Hera, Athena ve Afrodit’in katıldığı güzellik yarışmasını tek kişilik jüri Paris’in seçimiyle Afrodit’in kazandığı aktarılır.
Wikipedia’daki 19 Eylül 1888 tarihinde Belçika’da Concours de Beaute adı altında düzenlenen 350 adayın katıldığı ve 18 yaşındaki Bertha Soucaret’in ilk güzellik kraliçesi seçildiği organizasyon “günümüz dünyasının ilk güzellik yarışması” olarak nitelense de bunun bir yorum olduğu, bahsi geçen yarışmanın modern açıdan birçok eksiğinin olduğu, bu söylemin subjektif bir yönünün bulunmadığı söylenebilir.
Guinness Rekorlar Kitabı kayıtlarına göre ilk uluslararası güzellik yarışması ABD’de PT Barnum tarafından 1855 yılı Haziran ayında düzenlendi.
“Uluslararası” (“beynelmilel”) unvanı ve niteliği haiz ilk yarışmanın 1908 yılında düzenlenen Miss Folkestone olduğu anlaşılıyor.
14 Ağustos 1908 tarihinde İngiltere Folkestone şehrinde İngiltere, Fransa, Danimarka, İrlanda, Almanya, İtalya ve İspanya’dan yarışmacıların katılımıylagerçekleşen yarışmayı kazanan Nellie Jarman, ilk Miss Folkestone ödülünün sahibi oldu.
İlerleyen dönemde “Uluslararası Güzellik ve Zarafet Yarışması” (“International Pageant of Pulchritude“) adlı organizasyon ise daha fazla ön plana çıktı.
1920 yılında ABD merkezli başlayan söz konusu güzellik yarışması, 1926 yılında uluslararası nitelik kazandı.
ABD dışında Meksika ve Kanada’dan kadınların katıldığı ABD’nin Texas eyaletindeki Galveston kentinde düzenlenen 1926 güzellik yarışmasını ABD’den Catherine Moylan kazandı.
“Kainat Güzeli” veya “Uluslararası Güzellik Yarışması” olarak da bilinen bu yarışma 1933 ve 1934 yılında düzenlenmedi, 1935 yılında Belçika’daki organizasyonla sonlandı.
Adı geçen güzellik yarışmasına ülkemizden de temsilciler katılım sağladı ve ödül aldı.
İlk defa 1925 yılında İstanbul’da Beyoğlu ilçesinde yer alan Melek Sinema Salonu’nda düzenlenen “Miss Globe” adlı güzellik yarışması organizasyonunu (yarışmanın düzenlendiği sinema salonunda yer gösterici olarak çalışan Ermeni asıllı) Araksi Çetinyan (Arak Çetin) kazandı. Ancak oylamada “şaibe” olduğu iddiasıyla ve “kayırmacılık” nedeniyle sonuçlar geçerli sayılmayıp müsabaka iptal edilmişti.
1929-1933 yılları arasında Cumhuriyet gazetesi tarafından ülkemizde 5 güzellik yarışması organize edildi.
1929 yılındaki güzellik yarışmasını kazanan (ve Türkiye’nin ilk tescilli güzeli unvanını edinen) Feriha Tevfik (Negüs), 1929 yılındaki uluslararası yarışmaya başvuru süreci sona erdiği için katılamadı. 5 Ağustos 1930’da ABD’de düzenlenen 5. Uluslararası Kainat Güzelliği Yarışması’nda Türkiye’yi temsil etti (Yani, ilk Türkiye güzeli ve dünya güzellik yarışmasına katılan ilk Türk kadın da Keriman Halis değil).
Feriha Tevfik
3 Temmuz 1932’deki Türkiye Güzellik Kraliçesi Yarışması‘nda ”Türkiye Güzeli” seçilen (1913 İstanbul doğumlu) Keriman Halis (Ece), 31 Temmuz 1932’de Belçika’nın Spa kentindeki 28 ülkenin katıldığı yarışmada “Dünya Güzellik Kraliçesi” seçildi.
Keriman Halis’e, 1934’te çıkan Soyadı Kanunu ve yarışmadaki başarısından sonra bizzat Atatürk tarafından “kraliçe” anlamına gelen “Ece” soyadı verildi.
Cumhuriyet gazetesine eklenen aşağıdaki metnin ise (Seyid Abdülkerim Arvasî Hazretleri’nin öğrencilerinden olduğu ya da yarışmayı yerinde izleyen bir gazeteci yazar olduğu belirtilen) Halid (Halit) Turhan Bey adlı şahsın hatıratında geçtiği ilerisürülmüş (İddia edildiği gibi Halid Turhan Bey adlı bir kişinin yayımlanmış anılarını bulamadık. Hâliyle, sadece kendi beyanına dayalı aktarımın doğruluğunu da mevcut kaynaklar ışığında teyit etmek de mümkün değil.):
“1932’de Cumhuriyet Gazetesi’nin düzenlediği yarışmayı Keriman Halis kazandı. Aynı yıl Belçika’nın Spa şehrinde 28 ülkenin katılımıyla güzellik yarışması düzenlendi. Keriman Halis bu yarışmaya Türkiye’yi temsilen katıldı. Günlerce Spa şehrinde kalan güzeller çeşitli kimselerle görüşüp konuştular. Yarışma gününde jürinin önünde kızlar birer birer geçip giyimleriyle bakışlarıyla tebessümleriyle puan toplamaya çalıştılar. Jüri salona geçip puan değerlendirmesi yapmak istedi. Başkan kürsüye geçerek şöyle dedi: “Sayın jüri üyeleri bugün Avrupa’nın Hristiyanlığın zaferini kutluyoruz.1400 senedir dünya üzerinde hâkimiyetini sürdüren İslamiyet artık bitmiştir. Onu Avrupa Hıristiyanları bitirmiştir. Elbette Amerika ve Rusların haklarını inkâr edemeyiz. Neticede bu Hıristiyanlığın zaferidir. Müslüman kadınların temsilcisi Türk güzeli Keriman aramızdadır. Bu kızı zaferimizin tacı kabul edeceğiz. Onu kraliçe seçeceğiz. Ondan daha güzeli varmış yokmuş önemli değil. Bu sene güzellik kraliçesi seçmiyoruz. Bu sene Hıristiyanlığın zaferini kutluyoruz. Avrupa’nın zaferini kutluyoruz. Bir zamanlar Fransa’da oynanan dansa müdahale eden Kanuni Sultan Süleyman’ın torunu işte “mayo ve südyen” ile önümüzdedir. Kendini bizlere beğendirmek istemektedir. Bizde bize uygun bu kızı beğendik. Müslümanların geleceğinin böyle olması temennisiyle. Türk güzelini dünya güzeli olarak seçiyoruz. Fakat kadehimizi Avrupa’nın zaferi için kaldıracağız.” Böylece Keriman, dünya güzeli seçildi ve resmi gazetelere basıldı. Hatta karpostal yapılarak satıldı. Elden ele dolaştı. İşin ilginç tarafı Keriman, Şeyhülislam’ın torunu olarak takdim edilir.”
Cumhuriyet gazetesinin 1 Ağustos 1932 tarihli sayısındaki Türkiye’nin ilk dünya güzeli Keriman Halis’in “dünya güzellik kraliçesi” seçildiğine dair habere gazetede yer almayan bir kitap alıntısı eklenerek paylaşılmış.https://t.co/6wZFQWKO8upic.twitter.com/D3z6oigOmL
Sosyal medya platformlarında, ilk dünya güzeline ait olduğu iddiasıyla paylaşılan fotoğraf ise -herhangi bir güzellik yarışması birinciliği unvanı bulunmayan) 1875 doğumlu Cléo de Mérode adlı Fransız dansçıya ait.
