Bugünkü konumuz, ünlü rock sanatçısı Fazlı Teoman Yakupoğlu’nun, bilinen adıyla Teoman’ın 2000 yılında yayınlanan 3. stüdyo albümünün ismini de taşıyan “Onyedi” adlı parçasını Erdal Eren için yazdığı iddiası.
Bu iddiayı aktaran sosyal medya paylaşımlarından örnekler:
Teoman,17 şarkısını Erdal Eren’e yazmıştır.Ayni zamanda Erdal Eren Teoman’in kuzenidir.(13Aralık 1980’de idam edildi) http://t.co/EYI6DvzAX7
Teoman, 17 isimli şarkısını uzaktan akrabası olan ve 17 yaşında idama mahkum edilen Erdal Eren için yazmıştır.
‘’Bu onun hikayesi
Çok beyazdı, kir tutardı
Ömrü kelebek kadardı
Mektupları şişedeyken
Bir de bakmış deniz yokmuş
Tek başına dans ederken
Mutsuzluktan sarhoşmuş’’ https://t.co/bI4PcBPm40
Öncelikle “17” adlı parçanın sözlerini alıntılayalım:
“Boşver beni
Mühim değilim
Bu O’nun hikayesi
Çok beyazdı, kir tutardı
Ömrü kelebek kadardı
Mektupları şişedeyken
Bir de bakmış deniz yokmuş
Tek başına dans ederken
Mutsuzluktan sarhoşmuş
Daha 17’ymiş.
Oyundan kalkmak isterken
Kağıtlar dağıtılmış
Bu hava boşluğunda
Artık her şey satılıkmış
Trafikte akmayan
Hep onun seridiyken
Söylediği son şarkı
Elveda Zalim Dünyaymış
Daha 17’miş”
Teoman’ın Erdal Eren ya da 12 Eylül 1980 darbesiyle ilgili hiçbir unsur içermeyen, genç bir kadının rol aldığı “Onyedi” adlı şarkısının klibi ise şöyle:
Sözleri ve klibin görsel teması, şarkının melankolik bir aşk öyküsü etrafında şekillendiği algısını oluşturdu.
Bu nedenle sosyal medyada 17 adlı parçanın “Teoman’ın aşık olduğu 17 yaşında bir kıza yazıldığı iddiası” sıklıkla dile getirildi.
Sosyal medya paylaşımlarından örnekler şöyle sunulabilir:
Nese (@nesekececi): “17 yasindaki kiz icin teoman sarki yaziyo bi de kendi 17 yasimi hatirliyorum ezik miyim lan ben”
kimsemkimim (@hasanise): “Az önce Teoman’a “abi senin daha 17 dediğin kız şu an 33 yaşında biliyosun di mi?” dedim. “Evet hatta 2 de çocuğu var” dedi.”
Feruz Piskinler (@AntonioFeruzzio): “Teoman 35 yaşındayken “17” diye şarkı yapıyor millet bayılıyor, ben 17 yaşındaki kıza iki gülümseyip espri yaptım diye sübyancı oluyorum.”
Dilay Şen (@DengesizMahluk): “Teoman’ın onyedi şarkısını dinlerken annemin tepkisi : pezevenk 17 yaşındaki kıza yavşamış tutmuş bide şarkı yapmış :D”
Teoman, Giresun’un Alucra ilçesinde, Erdal Eren ise Giresun’un (komşu ilçesi) Şebinkarahisar’da dünyaya geldi.
Teoman ile Erdal Eren akraba. Erdal Eren, Teoman’ın amcasının eşinin (yengesinin) yeğeni.
Ancak, Teoman’ın iyice tanınmasını sağlayan 2000 yılında çıkardığı üçüncü albümüne ismini veren ”Onyedi” adlı parçasını Erdal Eren için yazdığına dair açık bir beyanına rastlanamıyor.
Öte yandan Teoman, Renkli Rüyalar Oteli adlı albümündeki İki Çocuk adlı şarkısının sözlerini Erdal Eren için kaleme aldığını beyan etmişti.
Teoman 2021 yılında Harbiye’de verdiği konserde Erdal Eren ve Zekeriya Önge için yazdığı ‘İki Çocuk’ şarkısını sahnede ilk kez seslendirdi ve Erdal Eren’in akrabası olduğunu söyledi:
“Ben bu şarkıyı 15-20 yıl önce yazdım ama sahnede ilk kez söylüyorum…”
“Siyasete ve ideolojilere inanmam, insani duygu ve ilişkilere inanan ve öyle şarkılar yazmayı tercih eden biriyim. Erdal Eren benim akrabam. Ve ben bu konuda ajitasyon içermeyen, etkili bir şarkı yazmak istedim. İkisini de kurban olarak görüyorum…”
“Yaptığım araştırmalarda Erdal’ın annesinin rüyasında yıllar sonra bile Erdal’ı hep öldüğü yaşta gördüğünü öğrendim. Bu beni çok etkiledi, tüylerimi diken diken etti. Biraz da oradan yola çıkarak yazdığım bir şarkıdır. İki Çocuk.”
Teoman, 12 Eylül 1980 darbesinin yıl dönümlerinde Zekeriya Önge ve Erdal Eren için yazdığı şarkı sözlerini paylaşmıştı:
Teoman’ın İki Çocuk adlı şarkısında 1980 yılında bir korsan gösteri sırasında tam kalbine isabet eden bir kurşunla öldürülen 20 yaşındaki inzibat eri Zekeriya Önge ile onu vurduğu gerekçesiyle idam edilen Erdal Eren ve bu iki ismin onların anneleri anlatılıyor.
İki Çocuk’un sözleri şu şekilde:
El sallamıştı annesine
Bayram izni dönüşünde
Hissetmiş miydi oğlunu
Kurşun kalbi deldiğinde
Kan revan içinde
Yan yana aynı köprüde
Annelerinin rüyalarında
Öldükleri yaşlarıyla
Ateşi harlı delikanlılar
Ne şehit, ne kahramanlar
Düşmansız bir savaşta
Düştüler, kalkmayacaklar
Emin değildi kendi bile
Dokunmuş muydu tetiğine
Kesin olan tek şeyse
En yakın mahkumdu ipe
Kalpte kurşun ilmek boyunda
İki çocuk ölüm karşısında
Hep çocuk kalacaklar büyümeden birer tabutta
Ama yaşıyorlar gülüyorlar
Annelerinin rüyalarında
Teoman, Erdal Eren ile akraba olduğunu 2006 yılında verdiği bir demeçte şöyle ifade etmişti:
“Erdal Eren, bizim evde sürekli sözü edilen birisiydi. Giresun’dan akrabamızdı. Asıldığı gün annem ve ben çok üzüldük. ‘İki Çocuk’ adlı şarkıma bu duygularla başladım. Şarkımda, sadece bir suç unsuru olarak bahsedilmesine içerlediğim, er Zekeriya Önge de var. Garip bir rastlantı ama onun da akrabamız olduğunu öğrendim.”
Farklı bir röportajında Erdal Eren’in kahraman değil kurban olduğu görüşünü şöyle aktarmıştı:
“Erdal Eren bir kurban. Vurduğu söylenen, vurup vurmadığını bilmediğimiz Zekeriya Önge de bir kurban. Küçücük çocuğu siyasi bir tercihe iten o romantizm, iki cana mâl oldu! Hem kendisininki hem de Zekeriya Önge’ninki. Buradan yola çıkarak asıldığı için Erdal Eren’in kahraman yapılması bana çok saçma geliyor! Ne kahramanlık yapmış? Hiçbir şey yapmamış! Vurduğunu varsayalım, kendini kurban etmiş ama gencecik de bir çocuk ölmüş orada, 20’lerinde. Ben koskoca bir adamdım, o şarkıyı yazdığımda. Ona, “darağacında bir fidan” gibi aşırı romantizmle yaklaşmak yerine “Annelerinin rüyalarında / Öldükleri yaşlarıyla…” diyorum ben. Önünde sonunda bu çocuklar saçma nedenlerle kendilerini mahvediyorlar ve onları en çok seven, onlar için en çok üzülen annelerine ve babalarına olan oluyor.
İnsanlar kızacak belki ama Deniz Gezmiş’in asıldığı için kahraman olması ve bir sürü insanın o saçma kavgaya, o romantik hikâyeden dolayı katılması bana çok güzel gelmiyor. Daha makul insanlar olabilseydik, sorunlar çok daha rahat çözülürdü. İnsanları çektikleri acılar haklı kılmıyor! Ben solcuların özellikle 12 Eylül rejiminden sonra büyük acılar çektiğini biliyorum. Ama bu 80 öncesinde onların yaptıklarını haklı kılmaz! Sovyetler Birliği, Çin deneyimini görüyorsunuz… Buradan yol çıkıp Türkiye’nin de o yollara girebileceğini düşünmek, çocukça. Devleti değiştirmek gibi hayallerle 17-20 yaşında çocukların, kafalarında yarattıkları minicik imgelerle günde 50-60 kişinin öldüğü kavgalara girmeleri, doğru değildi. Ben insani taraftan bakma taraftayım.”
Sosyal medya hesabında yapılan bir paylaşımda ise “Erdal Eren için bir şarkı yazmak istediğini ve İki Çocuk’un sözlerini kaleme aldığını” şöyle ifade etmişti:
“Erdal Eren’i tanıyor musunuz? Bilmeyenler için anlatayım. 12 Eylül 1980 darbesinden sonra ilk asılan kişilerden birisi Erdal Eren, genç biri. Bir jandarma erini öldürmekten, daha doğrusu o suçlamayla asıldı. Pek doğru dürüst bir yargılaması yapılmadı. Kendisi suçsuz olduğunu söylüyordu ama asıldı. Erdal Eren benim akrabam. Bundan 15 sene evvel “Renkli Rüyalar Oteli” albümümü yaparken onunla ilgili bir şarkı yazmak istedim. Küçüklüğümden beri bilirim hikayesini. Kitapları okudum, gazete haberlerine girdim. Bir şey sonradan içimi acıttı. Öldürdüğü söylenen Zekeriya Önge’den kimse bahsetmiyordu, sadece bir satırda geçiyordu. Şöyle: Aslında ona da yazık olmadı mı? Oldu. İkisine de yazık oldu. Erdal Eren büyük bir kahramanmış gibi, daha doğrusu büyük bir kurbanmış gibi karşılandı. Zekeriya Önge’den hiç kimse bahsetmiyordu. Ben de dedim ki aslında Erdal ile ilgili şarkı yazacaktım ama iki tane boşu boşuna ölmüş iki tane çocuk için yazayım. Ben ideolojilere falan inanmam, siyasete de inanmam, çok sevmem de. Ben pek anlatamadım ama şarkı anlatır inşallah size.”
2001 yılında verdiği bir röportajında ise açık protesto niteliğinde şarkı yazmadığını, 17’nin bir aşk şarkısı olmadığını şöyle belirtmişti:
“Protesto benim hayatımda ne kadar varsa şarkılarımda da o kadar var. Türkiye’de yapılan protest müzikleri fazla dan dan buluyorum. Özgürlük istiyoruz falan denilen şeyler benim şarkı anlayışıma ters… Zaten ben protest müzik yapsam da “F tipine hayır”, “acil özgürlük” gibi şeyler yazmam. Ama bu, onlarla ilgili olmadığımı göstermiyor. Kalbim onlarla değil mi? Evet.. Ama şarkıda güzel durmuyor o tip şeyler. Ben yaptığım müzikle başka bir açıdan protestocuyum aslında. İlk çıkışımda, ben Türk müzik sektöründe yapılanları yapmayacağım, demiştim. Ben işte müziğimle onları protesto ediyorum aslında. Ve benim şarkılarım aşk şarkısı değil. “Paramparça” bir aşk şarkısı mı? Değil. “On Yedi” öyle mi? Hayır değil. Ben aşktan bahsetsem de, öyle cıvık cıvık Türk popunda bahsedilen şeyler değil onlar. Tabii aşk sızıyor bir yerlerden şarkılarıma; insanlar beni öyle düşünmek istiyor aslında. “Rüzgar Gülü”nü bile aşk şarkısı dinlermiş gibi dinliyorlar.”
Özetleyecek olursak:
Teoman’ın Onyedi adlı parçasının klibinde genç bir kadının oynamış olup, Onyedi’nin sözlerinde ve klibinde Erdal Eren’e yönelik açık bir atıf bulunmuyor.
Teoman, Erdal Eren için bir şarkı yazmak istediğinde İki Çocuk adlı parçasının sözlerini kaleme aldığını belirtmiş.
Teoman’ın Onyedi’yi Erdal Eren için yazdığına dair bir beyanına rastlanamıyor.
