Sosyal medya platformlarında Azerbaycan’dan bir özel televizyon kanalının Azerbaycan ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ilişkilerine değindiği eski tarihli yayın, Azerbaycan devlet televizyonuna ait olduğu ve Azerbaycan’ın Türkiye’ye yönelik resmî politikalarında radikal değişiklik yapıldığı iddiasıyla kullanıldı.
Azerbaycan devlet televizyonunda (“Tek millet iki devlet” sloganına alternatif olarak) “İki millet iki devlet! Yaşasın Azarbaycan – Kurdistan kardeşliği” sloganının atıldığı iddiasıyla paylaşılan görüntü şu şekilde:
Azerbaycan’dan yayın yapan Azad Azərbaycan Televiziyası (ATV) adlı özel televizyon kanalının 2023 yılında yayınladığı Azerbaycan – Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ilişkilerine dair içerik güncel ve Azerbaycan devlet televizyonuna ait sanılmış. https://t.co/Uk7Irf5ePI
Söz konusu görüntü sosyal medyada güncel ve Azerbaycan devlet televizyonuna ait bir yayınmış gibi değerlendirilerek eleştirildi.
Bu yöndeki sosyal medya paylaşımları şöyle örneklenebilir:
TÜRK AVAZ (@TURKAvazTR): “🔵SKANDAL 🇦🇿Azerbaycan devlet televizyonu: “İki millet iki devlet! Yaşasın Azarbaycan- Kurdistan kardeşliği” mottosuyla Kürdistan’ı anlattı. ARXİV – Azad Azərbaycan TV-nin efirində 2023-cü ilin fevral ayında yayımlanan xəbər buraxılışlarının birində Azərbaycan və Kürdüstan Regionu qarşılıqlı əlaqələri barəsində reportaj. Siyasi analitik Fikrət Sadıxov: “Kürdüstanla münasibətlərimiz heç bir dövlətin maraqlarına zidd deyil. Bu reallıqdır və bu reallığı regional dövlətlər başa düşməlidir, dərk etməlidir.””
🔵SKANDAL
🇦🇿Azerbaycan devlet televizyonu:
“İki millet iki devlet! Yaşasın Azarbaycan- Kurdistan kardeşliği” mottosuyla Kürdistan’ı anlattı.
ARXİV – Azad Azərbaycan TV-nin efirində 2023-cü ilin fevral ayında yayımlanan xəbər buraxılışlarının birində Azərbaycan və Kürdüstan Regionu qarşılıqlı əlaqələri barəsində reportaj.
Siyasi analitik Fikrət Sadıxov: “Kürdüstanla münasibətlərimiz heç bir dövlətin maraqlarına zidd deyil. Bu reallıqdır və bu reallığı regional dövlətlər başa düşməlidir, dərk etməlidir.” https://t.co/DfIFmDJjw4
Abdurrahman Karabulut (@avkrblt): “Azerbaycan devlet televizyonu: “İki millet iki devlet! Yaşasın Azarbaycan- Kurdistan kardeşliği” Türkiye’de bu anlayışla hareket etmeli.”
Azerbaycan devlet televizyonu:
“İki millet iki devlet! Yaşasın Azarbaycan- Kurdistan kardeşliği”
Türkiye’de bu anlayışla hareket etmeli. https://t.co/ouPbIuLSeX
Cahit Tuz (@CahitTuz): “ALİYEV GERÇEKTEN DE TEHLİKELİ SULARDA YÜZÜYOR… Azerbaycan devlet televizyonu: “İki millet iki devlet! Yaşasın Azarbaycan- Kurdistan kardeşliği” Mezunun Kürt kardeşliği olmadığını sağır sultan da biliyor. Ama 2017 yılında Kuzey Irak’ta yapılan bağımsızlık referandumunda İsrail’in tutumunu hatırlarsak fotoğraf ve plan iyice ortaya çıkıyor. İsrail Aliyev ile Kuzey Irak’ı yan yana getirip; 1.) Her iki tarafı İran’a karşı savaşa sürüklemek istiyor 2.) Bu olursa Türkiye’nin etrafı adeta çevrelenmiş olur. Zira İsrail hemen Azerbaycan ve Kuzey Irak’a güya onları savunmak için yerleşecek. Aslında her iki tarafı fiili işgal etmiş olacak. 3.) İran’da istediklerini elde edince de sıra Türkiye’ye gelmiş olacak. 4.) PKK terör örgütü başta olmak üzere diğer terör örgütleri yeniden faal olmaya başlayacak.”
Azerbaycan’dan yayın yapan Azad Azərbaycan Televiziyası (ATV) adlı özel televizyon kanalının 2023 yılında yayınladığı Azerbaycan – Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ilişkilerine dair içerik güncel ve Azerbaycan devlet televizyonuna ait sanılmış.
Azerbaycan ve Irak Bölgesel Kürt Yönetimi arasındaki iş birliğinin geliştirilmesine odaklanan yayında, Türkiye, Azerbaycan ve ekonomi başta olmak üzere farklı alanlarda bağları güçlendirecek üçlü çerçeveden bahsedildiği görülüyor.
Azerbaycan devlet televizyonunun IKBY için Kürdistan Cumhuriyeti diyerek politika değişikliği sinyalini verdiği iddiası da gerçeği yansıtmıyor. Irak’a bağlı Kürt Bölgesel Yönetimi Türkiye Cumhuriyeti tarafından resmî olaraktanınmaktadır. Aynı şekilde Azerbaycan da IKBY’yi “İraqın Kürdüstan Regionu” (İraq Kürdüstan Regional İdaresi) adıylatanımaktadır.
Azad Azərbaycan Televiziyası (ATV), Azerbaycan’ın başkenti Bakü merkezli olarak yayın yapan özel bir televizyon kanalıdır.
Azerbaycan’da devlet kontrolündeki ulusal televizyon kanalının adı Azerbaycan Televizyonu’dur (Azərbaycan Televiziyası – AzTV).
Sosyal medyada paylaşılan haberin 2023 yılına ait olduğu, hem ekranın alt kısmında akan haber bantlarından hem de haberin içeriğinden anlaşılıyor.
Bahse konu içerik ATV’nin Youtube kanalına “Azerbaycan’ın Irak Kürdistan Bölgesi ile iş birliği için geniş fırsatları bulunmaktadır” başlığıyla 17 Şubat 2023 günü yüklenmiş.
Türkiye, Azerbaycan ve IKBY arasındaki bağları daha da güçlendirecek bir üçlü çerçeve hedefini aktaran haberin içeriği Azerbaycan Türkçesiyle şöyleydi:
“Azərbaycanın, İraqın, Kürdistan regionu ilə kifayət qədər əməkdaşlıq imkanları mövcuddur. Bunu şərtləndirən amirlərdən biri də hər iki tərəfin Türkiyə kimi ortaq tərəfdaşının olmasıdır. İqtisadi əlaqələr baxımından Kürdistan Türkiyənin ikinci tərəfdaşıdır. Azərbaycanla da iqtisadi ticari əlaqələrinin inkişafı üçün geniş potensial var. Kürdistan regionu, kürt mədəniyyətinin, dillərinin və milli kimliyinin tarixən əsaslandığı bir ərazidir. İlk dəfə 1970-ci ildə İraq hökuməti ilə razılığa gəldikdən sonra müxtəriyyət qazanan İraq-Kürdistanı, 2005-ci ildə Federal İraq Respublikası daxilində müxtar varlıq kimi statusunu yenidən təsdiq etdi. İraq-Kürdistan regionu həm də Azərbaycanla ortaq tarixi-mədəni əlaqələrə, sıx siyasi münasibətlərə sahibdir. Həm də hər ikisinin Türkiyə kimi ortaq tərəfdaşı var. Ekspertlərin fikrincə, bu amil Azərbaycan-Kürdistan-Türkiyə əlaqələrini daha da gücləndirəcək. İhtisadi münasibətlərimiz, ticarət dövriyəmiz inkişaf edəcək. Türkiyə rəhbərliyi demokratik Kürdistanla çox sıx əməkdaşlıq edir və biz bu üç bucağa, bu münasibətlər çərçivəsində Öz sözümüzü deməyə hazırıq. Kürdistanla münasibətlərimiz heç bir dövlətin maraqlarına zid deyil. Bax, bu realıqdır və bu realıqı regional dövlətlər başa düşməlidir, dərk etməlidir. Bununla yanaşı qonşu İranda və Ermənistanda ən çox diskriminasiya təzik altında yaşayan xalqlardan biri də kürtlərdir. Keçirilən hərbi əməliyyatlar, soyqırım siyasəti, çoxsaylı insan təlafatı da bunun göstəricisidir. Tehran rejimi öz ərazisində də kürtlərə qarşı çox təzik göstərir, işkəncələr verir. Yəni, bir azlıq kimi onları qəbul etmək istəmir. Rəsmi Yerivan uzun illər ərzində Qarabağda ermənilərin hüquqları haqqında danışır. Muxtəlif bəyənnadlar verir, amma əslində özləri kürt azlıqları faktiki olaraq sıxışdırırlar. 48-53-cü illərdə deportasiya zamanı Azərbaycanlar Ermənistandan köçürüləndə kürt əhalisi də əziyyət çəkmişdi burada. Onlar da köçürülmüşdü. Onlara qarşı da məyyən təziqlər edilmişdi. Qeyd edək ki, Kürdistan iqtisadi baxımdan Türkiyənin ikinci tərəfdaşı hesab olunur. Tərəflər arasında ticarət dövriyəsi 12 milyard dollar təşkil edir. Ekspertlərin fikrincə, Azərbaycanın da bu üç bucağın fəal tərəfdaşı olması Kürdistanla mövcud münasibətlərin inkişafına təkam verəcək.”
Haber içeriği Türkçemize şöyle aktarılabilir:
“Azerbaycan ile Irak Kürdistan Bölgesi arasında iş birliği için önemli fırsatlar bulunmaktadır. Bu duruma katkıda bulunan etkenlerden biri, her iki tarafın da ortak bir paydaşa, yani Türkiye’ye sahip olmasıdır. Ekonomik ilişkiler bağlamında Irak Kürdistan Bölgesi, Türkiye’nin en büyük ikinci ortağı konumundadır. Azerbaycan ile de ekonomik ve ticari bağların geliştirilmesi adına kayda değer bir potansiyel mevcuttur. Irak Kürdistan Bölgesi; tarihsel olarak Kürt kültürüne, dillerine ve ulusal kimliğine dayanan bir bölgedir. İlk kez 1970 yılında Irak hükümetiyle varılan bir anlaşma sonucunda özerklik kazanan Irak Kürdistanı, 2005 yılında Irak Federal Cumhuriyeti bünyesindeki özerk statüsünü yeniden teyit etmiştir. Irak Kürdistan Bölgesi, Azerbaycan ile ortak tarihsel ve kültürel bağların yanı sıra yakın siyasi ilişkilere de sahiptir. Ayrıca her iki tarafın da ortak bir paydası vardır: Türkiye. Uzmanlara göre bu durum, Azerbaycan, Kürdistan ve Türkiye arasındaki bağları daha da güçlendirecektir. Ekonomik ilişkilerimiz ve ticaret hacmimiz gelişme eğilimindedir. Türkiye yönetimi, demokratik bir Kürdistan ile çok yakın bir iş birliği sürdürmektedir; biz de bu üçlü çerçeve içerisinde kendi katkımızı sunmaya hazırız. Kürdistan ile olan ilişkilerimiz, başka hiçbir devletin çıkarlarıyla çelişmemektedir. Gerçek budur; bölge devletlerinin de bu gerçeği anlaması ve kabul etmesi gerekmektedir. Öte yandan, komşu İran ve Ermenistan’da Kürtler, en ağır ayrımcılığa ve baskıya maruz kalan halklar arasındadır. Askeri operasyonlar, soykırım politikaları ve yaşanan büyük can kayıpları bunun kanıtıdır. Tahran rejimi, kendi toprakları içerisindeki Kürtlere yoğun baskı uygulamakta ve onları işkenceye maruz bırakmaktadır; kısacası, onları bir azınlık olarak dahi kabul etmeyi reddetmektedir. Erivan yönetimi uzun yıllardır Karabağ’daki Ermenilerin hakları hakkında çokça konuşmuş ve çeşitli beyanlarda bulunmuştur; ancak gerçekte kendileri, Kürt azınlıkları baskı altında tutmaktadır. 1948-1953 yılları arasında Azerbaycanlıların Ermenistan’dan sürgün edildiği dönemde, oradaki Kürt nüfusu da zarar görmüş; onlar da yerlerinden edilmiş ve çeşitli baskılara maruz kalmışlardır. Şunu da belirtmek gerekir ki Kürdistan, Türkiye’nin en büyük ikinci ekonomik ortağı konumundadır ve taraflar arasındaki ticaret hacmi 12 milyar dolara ulaşmıştır. Uzmanlara göre, Azerbaycan’ın bu üçlü ilişki yapısına aktif katılımı, Kürdistan ile mevcut bağların daha da gelişmesini sağlayacaktır.”
Azad Azerbaycan adlı TV kanalı da ülkemizden bazı sosyal medya kullanıcılarının eleştiriyle karşıladığı yayın hakkında yaptığı açıklamada “devlet kanalı” olmadıkları, söz konusu içeriğin 2023 yılında olduğu, haberin çarpıtıldığı ve asıl içeriği hakkında yanlış bir algı oluşturmayı amaçlayan kasıtlı bir manipülasyon yapıldığı belirtildi.
Adı geçen TV kanalının açıklaması şu şekildeydi:
“Türkiyədəki bəzi sosial media hesabları ATV-nin 2023-cü ilə aid köhnə xəbər süjetini tamamilə fərqli və təhrif olunmuş formada yeni reportaj kimi təqdim ediblər. Üstəlik, “Azad Azərbaycan” Müstəqil Teleradio Yayım Şirkətinə məxsus özəl yayımçını məqsədli şəkildə “dövlət kanalı” kimi qələmə veriblər.
ATV telekanalı süjetin məzmununun təhrif olunduğunu bildirir, təqdimatın tamamilə həqiqətdən uzaq olduğunu və süjetin real məzmunu barədə yanlış təsəvvür yaratmağa yönəlmiş məqsədli manipulyasiya xarakteri daşıdığını bəyan edir.
Bütün media subyektlərini və sosial şəbəkə istifadəçilərini arxiv materiallarını paylaşmazdan əvvəl onların tarixini, eləcə də məzmununu diqqətlə yoxlamağa və cəmiyyətdə yanlış informasiyaların yayılmasına yol verməməyə çağırırıq.”
Açıklamanın Türkçemize aktarımı şöyle yapılabilir:
“Türkiye’deki bazı sosyal medya hesapları, ATV’ye ait 2023 yılından kalma eski bir haber kesitini, tamamen farklı ve çarpıtılmış bir biçimde yeni bir haber gibi sunmuştur. Ayrıca, “Azad Azerbaycan” Bağımsız Televizyon ve Radyo Yayıncılık Şirketi’ne ait olan bu özel yayın kuruluşunu, kasıtlı bir şekilde “devlet kanalı” olarak nitelendirmişlerdir.
ATV, söz konusu haber kesitinin içeriğinin çarpıtıldığını; sunumun gerçeklerle hiçbir ilgisi olmadığını ve haberin asıl içeriğine dair yanlış bir izlenim yaratmayı amaçlayan bilinçli bir manipülasyon olduğunu belirtmektedir.
Tüm medya kuruluşlarını ve sosyal medya kullanıcılarını, arşiv niteliğindeki materyalleri paylaşmadan önce bunların tarihini ve içeriğini dikkatle doğrulamaya; ayrıca kamusal alanda yanlış bilgilerin yayılmasına katkıda bulunmaktan kaçınmaya davet ediyoruz.”
Kürd Media Mərkəzi adlı X hesabı bahse konu görüntüyü “arşiv” notuyla ve “Azad Azerbaycan TV” yayınına ait olduğunu belirterek paylaşmıştı. Bahse konu paylaşımın ardından bahsi geçen yayın, güncel olduğu algısıyla bağlamından kopartılarak kullanılmış.
ARXİV – Azad Azərbaycan TV-nin efirində 2023-cü ilin fevral ayında yayımlanan xəbər buraxılışlarının birində Azərbaycan və Kürdüstan Regionu qarşılıqlı əlaqələri barəsində reportaj.
Siyasi analitik Fikrət Sadıxov: “Kürdüstanla münasibətlərimiz heç bir dövlətin maraqlarına zidd deyil. Bu reallıqdır və bu reallığı regional dövlətlər başa düşməlidir, dərk etməlidir.”
