Mustafa Kemal Atatürk Hayattayken 19 Mayıs’ın Bayram Olmadığı İddiası

Mustafa Kemal Atatürk’ün Cumhurbaşkanı Olduğu Dönemde 19 Mayıs’ın Bayram Olmadığı İddiası Doğru Değildir

Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşamında 19 Mayıs’ın bayram olmadığı iddiası doğru değildir. 19 Mayıs, 3466 sayılı 20 Haziran 1938 tarihli “Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki 2739 Sayılı Kanuna Ek Kanun” ile millî bayram ilân edilmiştir. Bu tarih öncesinde 19 Mayıs “resmi bayram” olmasa da “Gençlik Bayramı” adıyla kutlanmıştır. Atatürk, 19 Mayıs 1938 tarihindeki “Gençlik ve Spor Bayramı” kutlamalarına bizzat katılmıştır.

Atatürk hayattayken 19 Mayıs’ta Gençlik ve Spor Bayramı kutlamaları gerçekleştirilmiştir. Ancak bu kutlamalar her ne kadar isminde “bayram” ibaresini taşısa da resmen “bayram” statüsünde değildi.

Akşam Gazetesi’nin 20 Mayıs 1937 tarihli “Gençlik Bayramı Parlak Kutlandı” manşeti (Kaynak: Murad Çobanoğlu)

 

Cumhuriyet Gazetesi’nin 20 Mayıs 1936 tarihli “19 Mayıs Bayramı” manşeti (Kaynak: Murad Çobanoğlu)

 

Mustafa Kemal Atatürk, vefatından yaklaşık 6 ay önce Ankara 19 Mayıs Stadyumu’nda 19 Mayıs 1938  tarihinde gerçekleştirilen Gençlik ve Spor Bayramı kutlamalarına katılmıştı. Bu etkinlik, Atatürk’ün katıldığı son 19 Mayıs kutlaması olarak nitelenmektedir.

19 Mayıs 1938 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk’ün katılımı ile Ankara 19 Mayıs Stadyumu’nda gerçekleştirilen Gençlik ve Spor Bayramı kutlamalarına ilişkin TRT Arşiv‘den görüntü:

 

Mustafa Kemal Atatürk Gençlik ve Spor Bayramı’nda 19 Mayıs Stadyumu’nda Yugoslav Savaş Bakanını kabul ederken (19 Mayıs 1938)

 

Ancak Mustafa Kemal Atatürk’ün katıldığı bu son 19 Mayıs kutlamaları, her ne kadar isminde “bayram” ibaresini taşısa da resmen “bayram” statüsünde değildi. Söz konusu kutlamalara ilişkin gazete haberlerinde Nutuk’a “19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a çıktım” satırlarıyla başlayan Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a ayak bastığı tarihi günün 20. yıldönümü olduğu belirtilmekteydi. 20 Haziran 1938 tarihli kanunla 19 Mayıs kutlamaları “Gençlik ve Spor Bayramı” adını almıştır. 17 Mart 1981 tarihli kanunla bayramın ismi Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı olarak değiştirilmiştir.

2739 sayılı 27 Mayıs 1935 tarihli “Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun“da 19 Mayıs bayram olarak sayılmamıştı. Bahse konu Kanun’un maddeleri şöyledir:

Madde 1 — Ulusal Bayram yalnız Cumhuriyetin ilân edildiği 29 ilkteşrin günüdür. Türkiyenin içinde ve dışında Devlet adına yalnız o gün tören yapılır. Bayram 28 ilkteşrin öğleden sonra başlamak üzere 29 ve 30 günleri devam eder.

Madde 2 — Genel tatil günleri şunlardır:

A – Zafer Bayramı; İstiklâl savaşında son zaferin kazanıldığı 30 ağustos günü (bu gün Millî Müdafaa Vekilliği tarafından hazırlanacak programa göre süel tören yapılır).

B – Ulusal Egemenlik Bayramı; 22 nisan öğleden sonra ve 23 nisan günü.

C – Bahar Bayramı; mayısın birinci günü.

D – Şeker Bayramı; üç gün.

E – Kurban Bayramı; dört gün.

F – Yılbaşı günü; her yıl birincikânunun 31 inci günü öğleden sonra ve ikincikânunun birinci günü.

3466 sayılı 20 Haziran 1938 tarihli “Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki 2739 Sayılı Kanuna Ek Kanun” ile 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı milli bayramlar arasına dahil edilmiştir. Söz konusu kanunun ilgili maddeleri şöyleydi:

Madde 1 — 2739 sayılı kanunun ikinci maddesine aşağıdaki fıkra ilâve edilmiştir:

G ) Gençlik ve spor bayramı; mayısın 19 uncu günü.

Madde 2 — Mezkûr kanuna aşağıda yazılı madde eklenmiştir : Kanunda tayin edilen genel tatil günlerinin sonu cuma gününe tesadüf ettiği takdirde müteakib cumartesi bütün gün tatil yapılır. 

12 Eylül 1980 Darbesi sonrasında çıkarılan 17 Mart 1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun‘da 19 Mayıs gününün adı “Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı” olarak belirtilmiştir. Böylelikle 20 Haziran 1938 tarihli kanunla “Gençlik ve Spor Bayramı” adı 17 Mart 1981 tarihli kanunla “Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı” olarak değiştirilmiştir. Söz konusu kanunun ilgili madde ve fıkrası şöyledir:

A) Resmi bayram günleri şunlardır:

2. 19 Mayıs günü Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı günüdür.

Atatürk’ün Sağlığında 19 Mayıs’ın Bayram Olmadığı İddia Eden Yazarlar

Nagehan Alçı, Habertürk Gazetesi‘nde “19 Mayıs bugün milat ama Atatürk’ün sağlığında resmi bayram bile değildi” başlığıyla 20 Mayıs 2019 tarihinde yayınlanan yazısında Atatürk hayattayken 19 Mayıs’ın bayram olmadığını şöyle iddia etmiş:

"Ancak çok ilginçtir, bugün Milli Mücadele’nin başlangıcı kabul edilen ve en önemli gün olarak benimsenen19 Mayıs esasen diğer milli bayramlar gibi ilk dönemlerden itibaren mihenk taşı kabul edilen bir tarih olmamıştır. Atatürk’ün sağlığında resmi bayram kabul edilmemiştir. Mustafa Kemal 19 Mayıs’ın resmi olarak Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanmasını görmeden öldü. (...) 

19 Mayıs’taki ilk kutlama ise 1936’daydı. Ancak bu kez de ismi “Jimnastik Günü”ydü.

Kısacası Atatürk’ün ömrünün son dönemlerine geldiğimizde de resmi bayram olarak kutlanan bir 19 Mayıs görmüyoruz. Hatta 1938’in yani Mustafa Kemal’in vefatının 6 ay öncesinin 19 Mayısında Milli Mücadelenin 20. Yıldönümü yazıyor fakat hâlâ bayram ibaresi yok. İşte o gün, Hatay için yola çıkmadan önce Mustafa Kemal bir konuşma yapıyor ve ilk kez o konuşmada yani hayatının son 19 Mayısında bu günü Türk Gençliğine armağan ediyor. Meclis'te 19 Mayısın milli bayram olması kanun teklifi ancak bu konuşmadan sonra, 20 Haziran 1938’de gerçekleşmiştir.

“Atatürk’ü anma, Gençlik ve Spor Bayramı” adını alması ise 12 Eylül’den sonra, darbe yönetiminin çıkardığı bir kanunla 1 Ekim 1981’de olmuştur."

 

malumatfurus hakkında 927 makale
Köşe yazarları odaklı yanlışlama girişimi. #Köşeyazarızabıtası

İlk yorum yapan olun

Yazı İçeriğiyle İlgili Yorum Yapmak İsterseniz Buyrunuz