İran’da Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın reform vaatlerinin yarattığı ihtiyatlı bekleyiş ve ekonomik darboğazın gölgesinde geçen aylar, 205 yılının sonuna doğru yerini ülke çapında bir kaosa bıraktı.
13 Haziran 2025 günü başlayıp 24 Haziran’da sona eren ve literatüre 12 Gün Savaşı olarak giren İsrail-İran Savaşı ve ABD’nin saldırısı, rejimin nükleer tesislerinde hasara yol açmanın ötesinde, İran ekonomisine büyük bir darbe vurdu.
Yıllardır süren ağır uluslararası yaptırımların yanı sıra çatışma sürecinde yatırımcı kaçışı, İran Riyali’nin serbest düşüşüne neden oldu. 2025 yılı boyunca Riyal diğer para birimleri karşısında değerinin %80’inden fazlasını kaybetti. Gıda enflasyonu %72 seviyelerine ulaştı. Bu durum, sadece muhalif kesimleri değil, rejimin geleneksel tabanı olan muhafazakar esnafı ve işçi sınıfını da vurdu.
Bardağı taşıran son damla, 2025’in son haftasında Riyal’in tarihi dip seviyesini görmesi oldu.
28 Aralık 2025 günü Tahran Büyük Kapalıçarşısı esnafı kepenk kapatarak sokağa indi. 1979 Devrimi’nde de kilit rol oynayan Tahran’daki çarşı esnafının (Bazaari), rejime sırt çevirmesi, protestoların niteliğini değiştirdi. Protestolar sadece Tahran ile sınırlı kalmadı; İsfahan, Meşhed, Tebriz ve Şiraz başta olmak üzere 31 eyaletin tamamına yayıldı. Ekonomik reform talepli protestolar hızla geniş çaplı ve rejim karşıtı bir yapıya evrildi.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın “halkın sesini duyuyoruz” minvalinde söylemleri içeren ılımlı açıklamaları karşısında dinî lider Ali Hamaney, “isyancılar ezilecek” şeklinde sert bir tutum izledi.
Bu süreç, İran tarihinin en kanlı dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti. (HRANA, Iran Human Rights gibi ) İnsan hakları örgütlerinin raporlarına göre, güvenlik güçlerinin gerçek mermi kullandığı müdahalelerde şu ana kadar 600’den fazla protestocu hayatını kaybetti. 10.000’den fazla kişinin de tutuklandığı bildiriliyor. Rejim ayrıca, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi ülkede neredeyse tam bir internet karartması uyguladı.
İran’da protestolar sürerken sosyal medya platformlarında yapay zekâ araçlarıyla hazırlanan ya da eski tarihli görüntüler servis edildi. Bazı gerçek görüntülerin ise görsel efekt içerdiği öne sürüldü.
Tespit edebildiklerimizi derleyelim istedik…
İran’daki protestolara destek için sosyal medyada paylaşılan “All eyes on Iran” (“Tüm gözler İran’da”) yazılı görüntü Elnaz Mansour (elnaz555) adlı Instagram kullanıcısı tarafından (süregelen eylemlerden ilhamla) yapay zekâ aracıyla oluşturulmuş.
İran’daki protestolara destek için sosyal medyada paylaşılan “All eyes on Iran” (“Tüm gözler İran’da”) yazılı görüntü Elnaz Mansour (elnaz555) adlı Instagram kullanıcısı tarafından (süregelen eylemlerden ilhamla) yapay zekâ aracıyla oluşturulmuş.https://t.co/KGuPYLqLuZpic.twitter.com/TvZ5eDzyff
12 Ocak 2026 günü rejim karşıtı protestolara karşı hükümete destek vermek isteyenler meydanlara indi.
Tahran’da düzenlenen rejim yanlısı mitinge ait görüntülerin (Grok’un yanlış yorumları nedeniyle) 2020 yılından olduğu ya da yapay zekâ ürünü olduğu sanıldı.
12 Ocak 2026 günü rejim karşıtı protestolara karşı hükümete destek vermek isteyenler meydanlara indi.
Tahran’da düzenlenen rejim yanlısı mitinge ait görüntülerin (Grok’un yanlış yorumları nedeniyle) 2020 yılından olduğu ya da yapay zekâ ürünü olduğu sanıldı.
İran devlet televizyonuna ait “iribnews” haber sitesi muhabiri, yapay zekâ söz konusu videoyla birlikte bir kayıt paylaştı.
#Breaking | The first aerial video of the people of Tehran, the capital of #Iran, marching in support of the Islamic Republic of Iran has been released. pic.twitter.com/TcFLQt6b1a
— iribnews | خبرگزاری صدا و سیما (@iribnews_irib) January 12, 2026
Some on X said that the aerial videos of the people of Tehran marching in support of the Islamic Republic were created by AI.
The reporter who was in the helicopter shows a fuller version of the video.#Iranpic.twitter.com/UpEvIg9Yoy
— iribnews | خبرگزاری صدا و سیما (@iribnews_irib) January 12, 2026
Bu açıklamanın ardından İran’da düzenlenen hükûmete destek miting alanının helikopterle görüntülendiği videonun yeşil ekran ile hazırlandığı ileri sürüldü.
این ویدیوی احمقانه آنقدر حرصم داد که ناچار شدم برایش وقت بگذارم!
قسمتهای دستکاریشده و سوتیها
۱. مرز جداسازی سوژه و پسزمینه
در اطراف موها، پیشانی، گوشها و شانههای گوینده، ناپیوستگی لبهها دیده میشود. خط دور سوژه بیش از حد تمیز اما کمی محو است، در حالی که پسزمینه شهری… https://t.co/9xrsBX5zPbpic.twitter.com/Ofc7CrD7SD
پس از بررسی و تحلیل این ویدیو که در تاریخ دوشنبه ۲۲ دی، از صدا و سیمای دروغ و نیرنگ جمهوری اسلامی منتشر شده است از نظر من این ویدیو با احتمال بسیار بالا، ساختگی و دستکاری شده است و با روش ترکیب (کامپوزیت) یعنی بر هم قرار دادن دو تصویر پیشزمینهی خبرنگار و پسزمینهی شهر در… pic.twitter.com/9i3A2bA7JH
Bu kez İran’da düzenlenen hükûmete destek miting alanının helikopterle görüntülendiği videonun yeşil ekran ile hazırlandığı ileri sürüldü.https://t.co/PbvGtbE9vbhttps://t.co/M7ogpPByjM
Söz konusu videodaki miting alanı, Tahran’daki İnkılab Meydanı’nda toplanan İranlıların… pic.twitter.com/YJqhExGWET
İran’da rejim destekçilerinin düzenlediği mitingin ardından sosyal medyada insanların İran bayrağını taşıdığı görülen yapay zekâ üretimi görüntüler paylaşıldı.
İran’da rejim destekçilerinin düzenlediği mitingin ardından sosyal medyada insanların İran bayrağını taşıdığı görülen yapay zekâ üretimi görüntüler paylaşıldı. pic.twitter.com/NYTC39xO3p
Halbuki The Wall Street Journal (WSJ) böyle bir haber geçmedi. WSJ, ABD hükümetinin, Başkan Donald Trump’ın İran’a karşı sert söylemleriyle paralel olarak kapsamlı bir askeri operasyonun teknik detaylarını görüşmeye başladığını, olası bir harekatın hedefleri üzerinde durulduğunu bildirdi.
WSJ’nin haberi ABD’nin operasyon kararı aldığını duyurduğu iddiasıyla aktarıldı.
İşbu yazı tarihi itibarıyla bölgede şu an için aktif bir askeri hareketlilik gözlenmiyor.
ABD, İran’ın askerî hedeflerine geniş çaplı saldırı kararı aldığını duyurmadı.
İran’da yeniden başlayan sokak protestolarının simgesi, başörtülerini çıkaran İranlı kadınların ülkenin dinî liderlerinin fotoğraflarını ateşe vererek sigaralarını yakması oldu.
İran’ın dinî lideri Hamaney’in resminin basılı olduğu kâğıtla sigarasını tutuşturan kadının görüntülendiği, yaygın şekilde paylaşılan fotoğraf İran’da değil, Kanada’nın Richmond Hill kentinde kaydedilmiş.
İranlı kadınların 1979 Devrimi’nin ardından İran’a dönen Ayetullah Humeynî’yi selamladığı ana ait sanılarak paylaşılan fotoğraf aslında Humeynî’nin koyduğu “örtünme” zorunluluğunun protesto edildiği 8 Mart 1979 tarihli eylemden.
