Kıbrıs Türk halkının özgürlük ve egemenlik mücadelesinin en önemli dönüm noktalarından biri olan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) kuruluş yıl dönümünde KKTC’nin Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın meşhur “Kıbrıslı diye bir millet yoktur. Sadece eşekler Kıbrıslıdır” sözü yeniden gündeme geldi.
Bahse konu sözü gündeme taşıyan güncel sosyal medya paylaşımlarından örnekler:
Türkçü Paylaşım (@TurkcuPaylasim): “KKTC Kurucu Lideri Merhum Rauf Denktaş: “Kıbrıslı diye bir millet yoktur. Adada Türkler ve Rumlar vardır. Sadece eşekler Kıbrıslıdır.””
KKTC Kurucu Lideri Merhum Rauf Denktaş:
“Kıbrıslı diye bir millet yoktur. Adada Türkler ve Rumlar vardır. Sadece eşekler Kıbrıslıdır.” https://t.co/NCAl7COb7b
— Türkçü Paylaşım (@TurkcuPaylasim) November 11, 2026
Ozan Ünsal (@ozanunsalresmi): “”Kıbrıslı diye bir millet yoktur. Adada Türkler ve Rumlar vardır. Sadece eşekler Kıbrıslıdır.” Rauf Denktaş”
“Kıbrıslı diye bir millet yoktur. Adada Türkler ve Rumlar vardır. Sadece eşekler Kıbrıslıdır.”
Rauf Denktaş https://t.co/KQK62ZCKJ1
— Ozan Ünsal (@ozanunsalresmi) November 11, 2026
“Kıbrıslı diye bir millet yoktur. Adada Türkler ve Rumlar vardır. Sadece eşekler Kıbrıslıdır.” sözü Kıbrıs siyasetinde temel (ulusal / coğrafî) kimlik tartışmasını yansıtan, adadaki farklı siyasi görüşlerin kimlik tanımlarını özetlemek için (Rauf Denktaş’a atıfla) sıklıkla kullanılan bir aforizma.
Rauf Denktaş’ın “Kıbrıs’ta Kıbrıslı olan bir tek Kıbrıs eşekleridir” sözünü sarf ettiği doğru.
Ancak, Rauf Denktaş, bu sözün kendisine değil Kıbrıs Ortodoks Kilisesi başpiskoposu ve bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı III. Makarios’a ait olduğunu, kendisinin de Makarios’a gönderme amacıyla bu ifadeleri kullandığını belirtmişti.
Denktaş, Makarios’un ‘Kıbrıs’ta yegane duru Kıbrıslı, Kıbrıs eşeğidir‘ sözünün kendisine mal edilmeye çalışıldığını söylemişti.
Rauf Denktaş, Cumhuriyet’e verdiği demeçte sahipliği şahsına izafe edilen sözün Makarios’a ait olduğunu şöyle ifade etmişti (Cumhuriyet, 6 Ağustos 2006. Sf: 12):
“Adam, ‘‘Kıbrıs benim’’ diyor. Biz de buna karşı devleti kurduk. Şimdi bütün mücadele bunu ortadan kaldırmak için veriliyor. AB’yle koordinasyon adı altında bir şeyler yapılıyor. Buna ‘‘Hayır’’ diyemedik. Bizi meşru hükümet coğrafyadır. Bu kavramı Rumlar çıkarmıştır. Bunun hikâyesini de size anlatayım. Ama sanki bu kavram burada çok benimsendi… Hayır efendim. Şimdi iktidar olan eski muhalefetin gençlere kabul ettirdiği bir safsatadır. Bunun cevabını da zamanında Makarios vermiştir. Sonra da bunu bana mal ettiler. Bir İtalyan kadın gazeteci o sırada buraya geldi ve Makarios’a, ‘‘ENOSİS’ten sana ne? Sen Kıbrıslıların cumhurbaşkanısın’’ dedi. Makarios’un cevabı da şöyle oldu: ‘‘Kıbrıs’ta saf Kıbrıslıyım diyebilecek sadece Kıbrıs eşekleri vardır. Biz Kıbrıslı Elenleriz. ‘’ CTP zamanında, ‘‘Biz Kıbrıslıyız. Türkiye bize karışmasın’’ diye sloganlar üretmişti. Ben de Makarios’un bu söylediklerini hatırlattım. Bir gazetede yayımlandı. Onların propagandistleri akıllarınca ‘‘Denktaş Kıbrıslılar’a eşek dedi’’ diye laf ürettiler. Derken biz Lefke’ye seçim propagandası için gittik. Bunlardan bir tanesi kalktı, ‘‘Sen bize eşek dedin’’ diye bağırdı. Ben de hemen karşılık verdim: ‘‘Ben size eşek demedim. Bu eşek lafını Makarios söyledi. Ben size eşek dersem buradaki uğraşım eşek başı olmak olur. Ayıp değil mi size?’’”
Cyprus Mail adlı Kıbrıs’ta yayımlanan İngilizce günlük gazetede 26 Şubat 2006 günü yayımlanan Rauf Denktaş’la yapılan röportajdan ilgili kısım şöyleydi (Türkçemize çeviri tarafımızca yapıldı):
““Kıbrıs eşeğinden başka Kıbrıslı bir şey yoktur” sözünü ben söylemedim. Makarios söylemişti. Bunu güzel bir İtalyan kadın gazeteciye söylemişti. Sanırım çok etkilenmişti. Bu hikayeyi o günlerin muhalefet bayrağı altında “Biz Kıbrıslıyız” diyen gençlere anlattım ve muhalefet hemen bunu alıp Denktaş’ın Türk Kıbrıslılara eşek diyerek hakaret ettiği yönünde propaganda yapmaya başladı. Hikaye bu. Herkes bunu bana yükledi. Birçok şey bana yüklendi. Önemli değil.
Rum siyasetçileri ulusal davaya sahip oldukları ve bunun için çalıştıkları için suçlayamam, ancak gerçekçi olmadıkları için suçluyorum. Kıbrıs, Türkiye’ye 70 kilometre uzaklıkta ve Türkiye için, diğer herkes için olduğu gibi, stratejik bir ada. Türkiye’nin Kıbrıs’ın Yunanistan’ın bir parçası olmasına izin vereceğini düşünmek, olaylara aptalca bir bakış açısıydı.
Clerides’in cesareti var. Bir keresinde De Soto’ya şöyle demişti: ‘Tam bir sağlık kontrolünden geçtim ve doktorların hepsi benden çok memnundu. ‘Mükemmel, her şey yüzde 100 mükemmel’ dediler. Ben de ‘Bakın, beni sadece belimden yukarısını muayene ettiniz’ dedim. He he he.’
Din konusunda Tanrı’ya inanıyorum. Kur’an’a inanıyorum. Kur’an’ı yılda birkaç kez okuyorum. Fanatik değilim. Ben dinine ve Tanrı’ya inanan bir Kıbrıs Türküyüm.”
Kıbrıs basınından birçok köşe yazarı da sözün Rauf Denktaş’a değil Makarios’a ait olduğunu belirtmişti.
Sözün ilk olarak Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı Başpiskopos III. Makarios tarafından 1960’larda Yunan/Elen kimliğini vurgulamak amacıyla söylendiği yaygın olarak aktarılıyor. Ancak, yaptığımız taramada bu yönde bir delile henüz ulaşamadık.
| Kıbrıs’ta siyasi partiler ve hareketler, adanın geleceğine ve kimlik tanımına göre farklı çizgilerde konumlanmaktadır.
(Rauf Denktaş veya Rum tarafında Enosis yanlısı Elen milliyetçileri gibi) Sağ ve milliyetçi çizgideki siyasetçiler Kıbrıs’ta iki ayrı milletin yaşadığını savunmaktadır. Adanın her iki tarafından bu görüşü savunanların vurguladığı ortak nokta, adadaki insanların etnik ve kültürel olarak anavatanlarına (Yunanistan ve Türkiye) ait olduğu, “Kıbrıslılık” kavramının ise bir üst ulusal kimlik olamayacağıdır. Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) gibi sol ve federasyon yanlısı hareketler ise adaya özgü ortak bir “Kıbrıslı” kültürü ve kimliği bulunduğunu öne çıkarmaktadır. Bu yaklaşım, Kıbrıs Türklerinin kendi siyasi iradesine sahip çıkması gerektiğini ve adanın iç işlerinde dış müdahalelerin (Türkiye veya Yunanistan fark etmeksizin) sınırlandırılmasını savunmaktadır. |
Rauf Denktaş’ın kullandığı bu ifadeler, geçmişte farklı kesimlerce eleştirildi ve farklı eylemlere ilham verdi.
Örneğin, 23 Eylül 2003 tarihinde Ledra Palace Sınır Kapısı’nda sınır geçişlerindeki uygulamaları ve Rauf Denktaş’ın “Kıbrıslı diye bir millet yoktur, adada Türkler ve Rumlar vardır” sözlerini protesto etmek amacıyla “pasaportlu eşek” eylemi gerçekleştirildi. Bir Türk ve iki Rum, yanlarındaki bir eşekle ve “pasaport” olduğunu iddia ettikleri bir belgeyle birlikte Güney Kıbrıs Rum Kesimi’nden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne geçmeye çalıştı. Dönemin KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, bu girişimi bir şaka değil “büyük bir tahrik” olarak niteledi. Eylemi gerçekleştiren kişiler, olay sonrasında polis tarafından “uygunsuz tavır ve hareket” gerekçesiyle gözaltına alındı.
Özetle: “Kıbrıs eşeğinden başka Kıbrıslı bir şey yoktur” minvalindeki sözün Rauf Denktaş tarafından kullanıldığı açık olmakla birlikte, ilk kez kim tarafından söylediği net şekilde henüz belgelenmiş değil.






