Bazı vatandaşlar, deyimin yanlış kullanıldığını, doğrusunun “ateş olsa cürmü kadar yer yakmak” olduğunu, Türkçemizde “cirminiz” diye bir sözcüğün olmadığını öne sürdü:
Gulcin Erdem (@gulcinerdem1): ““cirminiz” diye bir kelime dünya lügatın da yok”
Türkçemizde cirim diye bir kelimenin bulunmadığı iddiası doğru değil.
Arapça kökenli “cürüm” kelimesi “suç, kabahat, yanlışlık, hata”, “cirim” ise “büyüklük, hacim, cisim” manasına gelmektedir.
“Ateş olsa cirmi kadar yer yakar” deyimi “bir kişinin ya da durumun abartıldığı kadar güçlü, etkili ya da tehlikeli olmadığını” ifade etmek için kullanılır.
Deyimde “ateş” mecazi olarak güç, öfke ya da zarar verme potansiyelini temsil ederken, “cirim” kelimesi hacim, kapladığı yer ya da büyüklük anlamıyla “bir şeyin ne kadar iddialı görünürse görünsün, aslında etkisinin sınırlarını aşamayacağını” vurgulamaktadır.
“Doğrusu “Ateş olsa cirmi kadar yer yakar”dır. Cirim hacim,ebat, cüsse anlamına gelmektedir. Cürüm ise suç, kabahat anlamını taşımaktadır.”
Söz konusu deyimin doğru kullanımı aslında “Ateş olsa (cürmü kadar değil) CİRMİ kadar yer yakar” şeklindedir…
Ancak zaman içerisinde “Ateş olsa CÜRMÜ kadar yer yakar” şeklinde galatlaşmıştır.
Halk arasında “cürüm” sözcüklü versiyonu da yaygın şekilde kullanıldığı için “ateş olsa cürmü kadar yer yakmak” kullanımı bir galat-ı meşhur hâline gelmiştir.
Genellikle kof tehditler savuran, gücünü ve etkisini abartan kişilere karşı bir küçümseme, umursamama ve had bildirme ifadesi olarak kullanılan deyimde “cirim” yerine “cürüm” kullanımı galat-ı meşhur niteliğinden hareketle genellikle düzeltilmez…
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yukarıda alıntılanan tweeti sosyal medyada İngilizceye “To those who see themselves in the giant mirror, I just want to say this: Guys… You take up as much space as your dick.” şeklinde yanlış da çevrildi. Halbuki, “Cirminiz kadar yer yakarsınız” sözü İngilizce “you burn only as much as your size” anlamına gelmektedir.
