1919 yılında İzmir’in işgaline karşı İstanbul’da Fatih’te ve Sultanahmet’te düzenlenen mitinglerden (sessiz) görüntüler üzerine Tevhid Dergisi tarafından kullanılan sloganın sesi eklenmiş.
“Rabbimiz Allah! Önderimiz Muhammed! Gündemimiz vahiy! Davetimiz tevhid ve sünnet! Mücadelemiz, şirk, bidat ve masiyetedir! Korkumuz, günahlarımız; ümidimiz, ilahî rahmettir! Dileğimiz sıddık, şehit ve salihlerden olmaktır. Tekbir! Allahu ekber!” ifadelerinin duyulduğu bir video, 1919 yılında ülkemizden kaydedilen ve İngiliz arşivlerinden alınan bir görüntü olduğu iddiasıyla paylaşılıyor.
Üzerinde “İngiliz arşivleri 1919 Kurtuluş Savaşı hazırlığı, Meydanlara bir bakın hacılar, hocalar, müslümanlarla dolu. Bu ülkeyi kim cihada hazırladı, kimler kurtardı, tarihinizi görün” ifadesinin yazılı olduğu, Reuters ve Pathé’nin logolarının görüldüğü video şu şekilde:
Sosyal medyada paylaşılan, üzerinde “İngiliz arşivleri 1919 Kurtuluş Savaşı hazırlığı, Meydanlara bir bakın hacılar, hocalar, müslümanlarla dolu. Bu ülkeyi kim cihada hazırladı, kimler kurtardı, tarihinizi görün” ifadeleri yazılı görüntü: pic.twitter.com/5bS3H2Gx6v
Söz konusu görüntü 2025 yılı Kasım ayında da gündeme gelmişti.
Bahse konu videoyu arka planda duyulan sesle ilk paylaşan profilin paylaşımı şu şekilde:
kalbimin.orta.yeri: “İNGİLİZ ARŞİVLERİ 1919 KURTULUŞ SAVAŞI HAZIRLIĞI Meydanlara bir bakın hacılar, hocalar, müslümanlarla dolu. Bu ülkeyi kim cihada hazırladı, Kimler kurtardı, tarihinizi görün… (Türk Bayrağının Ebced değeri 66 yani Allah kelimesiyle aynıdır. Yıldız, Nesih, sülüs yazı çeşidiyle Muhammed (s.a.v) anlamına gelir. İkisi Kelime-i Şahadet demektir. Türk Bayrağı en az 700 yıllık… Duygulanmamak elde değil ) Ey şerefli milletimiz tarihini, geçmişini iyi öğren. O zaman seni Allah’tan başka hiçbir güç yıkamaz. Allah’ım devletimin kılıcını Keskin kılsın.”
Görüntü gerçek ve British Pathé arşivinden. Ancak, videodaki ses 1919 yılında Kuruluş Savaşı öncesinde yapılan mitingde kaydedilen görüntüden değil.
15 Mayıs 1919’da İzmir’in İşgalinin ardından Yunan ordusunun işgalini kınamak ve direnişi yaymak için düzenlenen mitinglerden (ses içermeyen) görüntüler üzerine günümüzden bir slogan eklenmiş.
Görüntü, British Pathé arşivinde “Türk Vatandaşlarının Protestosu 1919” (“Turkish Citizens Protest 1919”) başlığı, “Türk vatandaşları İzmir’in işgaline karşı kitlesel gösteriler düzenledi” (“Turkish citizens hold mass meetings against the occupation of Smyrna”) açıklaması ve 28 Kasım 1919 tarihiyle kayıtlıydı (Sonradan silinmiş).
Söz konusu görüntünün tarihini ve konumunu araştırdığımızda, (28 Kasım 1919 yerine) İzmir’in işgaline karşı İstanbul’un farklı semtlerinde 1919 yılı Mayıs ayında düzenlenen mitinglerden videoları derlediği anlaşılıyor.
İzmir’in, Yunan ordusu tarafından 15 Mayıs 1919 günü işgal edilmesi halkta büyük bir tepki oluşturdu ve İstanbul başta olmak üzere ülkenin farklı yerlerinde işgalleri protesto için miting ve yürüyüşler düzenlendi.
Bu mitinglerin en büyüğü 200 bin kişinin katıldığı düşünülen 23 Mayıs 1919 Sultanahmet Mitingi idi. Hamdullah Suphi, Halide Edip, Mehmet Emin, Selim Sırrı, Rıza Nur, İsmail Hakkı gibi tanınmış birçok kişinin halkı direnişe çağırdığı çağırdığı bu miting dışında yine Sultanahmet’te 30 Mayıs 1919, 10 Ekim 1919, 13 Ocak 1920 tarihlerinde mitingler düzenlendi. Ayrıca, Fatih, Üsküdar, Kadıköy’de de işgale karşı mitingler de yapıldı (23 Mayıs 1919 Sultanahmet Mitingi, işgallere karşı ilk miting olarak nitelense de bu doğru değil; öncesinde 19 Mayıs 1919 Fatih mitingi yapıldı.
İzmir’in Yunan ordusu tarafından işgali üzerine ilki 23 Mayıs 1919 tarihinde yapılan ve Hamdullah Suphi, Halide Edip, Mehmet Emin, Selim Sırrı, Rıza Nur, İsmail Hakkı gibi tanınmış birçok kişinin halkı direnişe çağırdığı Sultanahmet mitingleri https://t.co/EcgSplFT2N adresinde… pic.twitter.com/3MY7UhKNNm
23 Mayıs 1919, 30 Mayıs 1919, 10 Ekim 1919, 13 Ocak 1920 tarihlerinde düzenlenen Sultanahmet Mitinglerinden görüntüler sıklıkla birbiriyle karıştırılıp kullanılıyor (TRT güzel bir çalışmayla Sultanahmet’te düzenlenen işgal karşıtı mitinglerden görüntüleri ayrıştırmış).
(İstanbul’da İzmir’in işgaline karşı düzenlenen mitinglerden görüntüler incelendiğinde) Videonun ilk kısmında 19 Mayıs 1919 günkü Fatih mitinginde belediyenin Fatih şubesinin balkonundan yapılan konuşmanın, ardından 23 Mayıs 1919 Sultanahmet Mitingi’nde Sultanahmet Camii’nin dönemin Tapu Kadastro binasına bakan kapısının önüne yerleştirilen kürsüde yapılan konuşmanın yer aldığı görülüyor.
Videoda duyulan aşağıdaki sloganın Tevhid Dergisi tarafından kullanıldığı biliniyor:
“Rabbimiz Allah’tır (cc). Önderimiz Muhammed’dir (sav). Gündemimiz vahiydir. Davetimiz tevhid ve sünnettir. Mücadelemiz şirk, bidat ve masiyetedir. Gayemiz Allah’a kul olmak ve şer’i bir yönetimdir. Korkumuz, günahlarımız; ümidimiz, İlahi rahmettir. Dileğimiz sıddıklardan, şehitlerden ve salihlerden olmaktır.”
Yapılan taramada, görüntünün kaynağının 2023 yılı Eylül ayında Tevhid Dergisi tarafından düzenlenen ilmihal yarışmasında yapılan kayıt olduğu anlaşılıyor.
Aşağıdaki kayıtta 11.00’den itibaren ilgili an izlenebilir:
