Fotoğrafın Mustafa Kemal Atatürk’ün 25 Mayıs 1934 günü Süleymaniye Camii’nde Namaz Kılarken Kaydedildiği İddiası Doğru Değil
Cumhuriyetimizin banisi Mustafa Kemal Atatürk’ün 25 Mayıs 1934 günü Süleymaniye Camii’nde cemaatle namaz kılarken görüntülendiği fotoğrafın Genelkurmay arşivinden çıktığı iddiasıyla sosyal medya platformlarında bir görsel 2026 yılı Haziran ayında bir anda dolaşıma girdi.
“Atatürk’e dil uzatanlar bu resme iyi bakın / baksın” ya da “Genelkurmay arşivlerinde yıllardır saklanan Atatürk’ün namaz kılarken çekilmiş fotoğrafı” gibi ifadelerle paylaşılan görsel şu şekilde:
Paylaşım örnekleri şöyle sunulabilir:
NOKTA: “Paylaştığınız fotoğraf, 25 Mayıs 1934 tarihinde Süleymaniye Camii’nde çekilmiş olup gerçektir. Bu görüntü, Genelkurmay Başkanlığı Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Genel Müdürlüğü (Genel Kurmay Arşivi) tarafından yayınlanmış ve doğrulanmış arşiv belgelerindendir. Fotoğrafta Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü’nün caminin iç avlusunda olduğu görülmektedir. Bu fotoğraf, o dönemde camilerin ibadete açık olduğu ve Atatürk’ün din özgürlüklerine saygı duyduğu gerçeğini somut olarak kanıtlayan önemli bir tarihsel belgedir”
Yapay zekâ aracıyla hazırlanan görselin yine yapay zekâ aracıyla hareketlendirilmiş versiyonu “Başbuğ Mustafa Kemal Atatürk Camide namazda” gibi başlıklarla paylaşıldı.
Atatürk’ün namaz kılarken kaydedilmiş bilinen bir fotoğrafı yok.
Ayrıca, Atatürk 25 Mayıs 1934 günü Atatürk İstanbul’da değil Ankara’da idi.
Atatürk’ün Nöbet Defteri’nde 25 Mayıs 1934 günü için şu bilgilere yer verilmiş (Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Yayınevi. Toplayan: Özel Şahingiray. Ankara. 1955. Sf: 284-285):
“1 – Gazi Hazretleri … de uyandılar. 19.30’da Çiftliği teşrif ve Marmara’da bir az istirahatten sonra 21.00’de avdet buyurdular. 24.00’te siyasî kulübü teşrif ve avdetle yattılar.”
24 Mayıs 1934 günü Atatürk Arjantin Cumhurbaşkanı General P. Justo Agustin’e Ankara’dan tebrik telgrafı gönderdi (Atatürk’ün Bütün Eserleri. Cilt 25. Sf: 373).
Kaynakçalı Atatürk Günlüğü’nde 17-26 Mayıs 1934 tarihleri için şu açıklamalara yer verilmiş:
17 Mayıs 1934 : Atatürk’ün, akşam Marmara Köşkü’nde, Türk Tayyare Cemiyeti Başkanı Fuat (Bulca) Bey’in kızının nişan törenini şereflendirmesi (A.N.D., s.282).
26 Mayıs 1934 : Atatürk’ün, akşam Diyarbakır Milletvekili Kâzım (Sevüktekin) Paşa’nın evine gidişi, geç saatlerde Çankaya’ya dönüşü (A.N.D., s.285).
Kutlu Altay Kocaova’nın sahte görselle ilgili yorumuyla içeriği sonlandıralım:
“Son günlerde Atatürk ile ilgili yapay zekâ ile üretilen sahte bir fotoğraf, sosyal medyada dolaşıyor. Buna göre Atatürk, 25/05/1934 târihinde Süleymâniye Câmiinde namaz kılarken çekilmiş ve Genelkurmay Arşivlerinde yer alıyormuş.
Bunu paylaşıp, cansiperâne savunan ve kendisine Atatürkçü diyen bâzı kişiler ise sahte fotoğrafta, neden fesli insanlar var diye sormuyor. Neden kıblenin tam tersine döndüklerini sormuyor. Neden Atatürk ile diğer kişiler arasında renk uyumsuzluğu var sormuyor.
Atatürk’ün dîndâr olmadığı bilinen bir şey. Bunun herhangi bir önemi de yok. Ancak böyle yalanlarla, Atatürk’ün mücâdelesine nasıl zarar verdiklerini de fark etmiyorlar. Siz insanların karşısına yalan olduğu kanıtlanabilir saçmalıklarla çıkarsanız, kötü niyetli biri gelir, bunun yalan olduğunu gösterirken, kendisinden de bir şey ekler. En sonunda da İstiklâl Savaşının da, günümüzde olduğu gibi, tartışmaya açıldığını görürsünüz. Ama anlamıyorlar.
İnsanlar, hoşlarına giden her şeye inanmaya meyillidir. İnandıktan sonra da ona hayâlî kanıtlar bulmayı sever. Sonra da gider, başkalarının benzer durumlarıyla dalga geçer. Oysa, hepsinin durumu aynıdır, iflâh olmaz bir geri zekâlılık.”
“Son günlerde Atatürk ile ilgili yapay zekâ ile üretilen sahte bir fotoğraf, sosyal medyada dolaşıyor. Buna göre Atatürk, 25/05/1934 târihinde Süleymâniye Câmiinde namaz kılarken çekilmiş ve Genelkurmay Arşivlerinde yer alıyormuş.
