Video ilgili paylaşımdan daha önce yabancı sosyal medya kullanıcıları arasında yayıldı.
Yapay zekâ görüntülerini tespit araçlarıyla yaptığımız taramada videonun yapay zekâ ürünü olduğunu teyit eden bir bulguya rastlayamadık. Gözle incelemede de bariz bir hata görülemiyor. Ancak, kaynağı belirtilmeyen / belli olmayan videonun yayıldığı profiller ve zamanlaması göz önünde bulundurulduğunda orijinal olmamasının kuvvetler muhtemel olduğu kanaatimizi güçlendirdi.
Görüntünün günümüzde akıllı telefonlarla yapıldığı gibi dikey çekim olması, video gürültüsünün işitilmesi, yatay sigara yanıkları, sağ alt köşedeki tarihin 2000’li yıllarda yapılan kayıtlardakine nazaradan daha büyük fontla yazılı olması gibi detaylar görüntünün gerçek olmayabileceği yönündeki düşüncemizi kuvvetleren hususlar.
Bunun yanı sıra 26 yıl önce çekildiği ileri sürülen kaydın 2026 yılı Ağustos ayı başında bir anda zuhur etmesi, muteber bir kaynakta aktarılmaması gibi emareler de görüntünün yapay zekâ ürünü olma ihtimalini artırdı.
Taramamızı sürdürdüğümüzde görüntünün kaynağını tespit edebildik.
Videonun kaynağı, yapay zekâ araçlarıyla hazırladığı kurgu görüntüleri paylaşan Mahmoud Abdul Naeem adlı içerik üreticisi.
Hareketli grafik tasarımcısı (motion graphics designer) olan adı geçen içerik üreticisinin mahmoud.kaka4i uzantılı sosyal medya hesaplarında paylaştığı bahse konu görüntüye yapay zekâ uyarısı konulmuş.
Irak başta olmak üzere Orta Doğu’daki farklı ülkelerde deve örümceği (sarı kız / solifugae) denen canlılar bulunuyor.
Özellikle ABD’nin Irak’ı işgalinin ardından ilgili dönemde internet forumlarında ve sitelerinde, benzer dev örümcek fotoğrafları yayılmıştı.
Ancak bu fotoğraflarda görülen çöl ve kurak bölgelerin güçlü çenelere sahip, hızlı ve fırsatçı avcılarından biri olan deve örümcekleri, sanıldığı gibi insan boyutunda değildi.
Halk arasında “Deve Örümceği”, “Sarıkız”, “Sarı Ömer” veya “Böğü” olarak bilinen, bilimsel adı Solifugae olan, örümceği andıran, örümceğimsiler sınıfından eklembacaklı takımından olan bu hayvanların uzunlukları ancak 15 santimetreye ulaşabiliyor (Çoğu deve örümceği belirgin biçimde 15 cm.’den daha küçüktür).
Özellikle 2000’li yılların başında internette yayılan ve deve örümceklerini insan bacağı kadar uzunlukta gösteren fotoğrafların önemli bir bölümü perspektif yanılsamasına dayanıyordu.
Deve Örümceği Nasıl Bir Hayvan?
Deve örümceği adıyla bilinen canlılar, görünüşleri nedeniyle örümceklerle karıştırılsa da gerçekte örümcek değildir. Solifugae takımında yer alan bu eklembacaklılar, örümcekler ve akrepler gibi Arachnida (örümceğimsiler) sınıfının üyeleridir. İngilizcede camel spider, sun spider ve wind scorpion gibi isimlerle anılırlar. Solifugae adı ise Latince sol (güneş) ve fugere (kaçmak) sözcüklerinden gelir ve kabaca “güneşten kaçanlar” anlamındadır.
Deve örümcekleri özellikle kurak ve sıcak bölgelerde yaşar. Çöller ve yarı çöl ortamları bu canlılar için elverişli habitatlardır. Günün en sıcak saatlerinde doğrudan güneş ışığından kaçınmaları nedeniyle çoğunlukla gölgeli alanlarda saklanır, birçok tür ise geceleri daha aktif hâle gelir. Bu davranış, insanların gölgelerini takip ettikleri yönündeki yanlış inanışın da temelini oluşturmuştur. Bir deve örümceği bir insanın gölgesine doğru ilerliyorsa çoğu durumda insanı takip ettiği için değil, sıcak zeminden kaçıp gölgeye ulaşmaya çalıştığı için bunu yapıyordur.
Bu canlıların en dikkat çekici özelliği, vücutlarına oranla son derece büyük olan keliserleri, yani güçlü çene benzeri ağız parçalarıdır. Keliserler avı yakalamak, parçalamak ve tüketmek için kullanılır. Böcekler, örümcekler, akrepler, kırkayaklar ve çeşitli küçük omurgalılar deve örümceklerinin besinleri arasında bulunabilir. Avlarını güçlü çeneleriyle parçalar ve sindirim sıvılarının yardımıyla dokuları parçalayarak tüketirler.
İlk bakışta on bacağa sahipmiş gibi görünmeleri de deve örümceklerinin karakteristik özelliklerinden biridir. Ancak bunların yalnızca sekizi gerçek yürüyüş bacağıdır. Öndeki iki uzantı, pedipalpler, esas olarak duyusal işlevlerde ve avın yakalanmasında rol oynayan yapılardır. Bu nedenle fotoğraflarda görülen uzun ve çok sayıdaki uzantı, hayvanın olduğundan daha büyük ve ürkütücü görünmesine neden olabilir.
Deve örümceklerinin boyutları da internette dolaşan görüntülerde sık sık abartılır. Büyük türlerde bacaklar tamamen açıldığında toplam uzunluk yaklaşık 15 santimetreye ulaşabilir; ancak çoğu birey bundan belirgin biçimde daha küçüktür. Özellikle 2000’li yılların başında internette yayılan ve deve örümceklerini insan bacağı büyüklüğünde gösteren fotoğrafların önemli bir bölümü perspektif yanılsamasına dayanıyordu. Fotoğraf makinesine yakın konumlandırılan hayvan, arka plandaki insanla karşılaştırıldığında gerçekte olduğundan çok daha büyük görünüyordu.
Hızları da benzer şekilde efsanelere konu olmuştur. Deve örümceklerinin saatte 30–40 kilometre hızla koşabildiği yönündeki iddialar gerçeği yansıtmaz. Bazı büyük ve hızlı türler yaklaşık 16 km/saat düzeyinde hızlara ulaşabilse de bu değer insanlardan kaçan dev bir hayvan izlenimi yaratacak ölçüde değildir. Yine de kendi boyutları düşünüldüğünde oldukça hızlı kara avcıları oldukları söylenebilir.
Deve örümcekleri hakkında en yaygın yanlışlardan biri, zehirli oldukları yönündedir. Solifugae üyelerinde örümceklerdeki gibi işlev gören bir zehir bezi ve zehir enjekte eden diş yapısı bulunmaz. Dolayısıyla bunları zehirli örümceklerle aynı kategoride değerlendirmek doğru değildir. Bununla birlikte güçlü keliserleri insan derisini yaralayabilecek kadar kuvvetlidir. Bir deve örümceğinin ısırması ağrılı olabilir; ancak bu durum, internette anlatıldığı gibi insan dokusunu eriten veya kurbanını uyuşturan gizemli bir zehirden kaynaklanmaz.
“Develerin karınlarını yerler”, “uyuyan insanların etlerini kemirirler”, “insanları bilinçli olarak takip ederler” veya “insan boyutlarına ulaşırlar” gibi anlatılar ise bilimsel gerçeklerden çok popüler kültürün ve internet söylentilerinin ürünüdür. Özellikle 2003’te Irak Savaşı sırasında çekilen ve perspektif nedeniyle deve örümceklerini devasa gösteren fotoğraflar, bu efsanelerin dünya çapında yayılmasında önemli rol oynamıştır. Gerçek deve örümceği ise ürkütücü görünümüne karşın esas olarak kendi yaşam alanındaki küçük hayvanları avlayan bir eklembacaklıdır.
Deve örümceklerinin ilginçliği, aslında onları çevreleyen efsanelerden daha çok biyolojilerinde yatmaktadır. Güneşten kaçınan davranışları, son derece gelişmiş çeneleri, hızlı hareket kabiliyetleri ve kurak ortamlarda yaşamaya yönelik uyumları, Solifugae takımını örümceğimsiler arasındaki en dikkat çekici gruplardan biri hâline getirmektedir.
