Kurtuluş kelimesi, Eski Türkçe kurtul- (kutrul-) fiilinden türetilmiş, tehlike veya zorluktan sağ salim çıkma, özgürlüğe erişme anlamına gelen Türkçe kökenli bir isimdir
“Kurtuluş” kelimesinin “kurt oluş”, “kurt gibi oluş” ya da “kurt uluşması” deyiminden türediği iddiası uzun süredir sosyal medya platformlarında paylaşılıyor.
Yalnızkurt (@grosserwolf00): “KURTULUŞ kelimesi KURT OLUŞ deyiminden türemiştir, KURT olmadan KURTULMAK mümkün değildir…”
KURTULUŞ kelimesi KURT OLUŞ deyiminden türemiştir, KURT olmadan KURTULMAK mümkün değildir… pic.twitter.com/k4IJgSwik0
Almıla Ülkü 🇹🇷🇹🇷🇹🇷 @umaybozkurt11 “Kurt oluş” sözü günümüzde “kurtuluş” olarak söylenir. Kurtulmak için Kurtlaşmak gerekir!🤘🐺🇹🇷
Nur_diyor_kii (@Nur_diyor_kii): “Eski çağlarda Türkler büyük felekatlere uğradıklarında ancak “KURT OLUŞ” sayesinde kurtulabileceklerine inanırlardı. “KURT OLUŞ” sözcüğü günümüzde “kurtuluş” olarak söylenir. Kurtulmak için KURTLAŞMAK gerek”
Eski çağlarda Türkler büyük felekatlere uğradıklarında ancak “KURT OLUŞ” sayesinde kurtulabileceklerine inanırlardı.
“KURT OLUŞ” sözcüğü günümüzde “kurtuluş” olarak söylenir.
Kurtuluş sözcüğünün kökeninin “kurt uluşması”na dayandığı da ileri sürüldü.
Arslan Bulut (Yeniçağ – “Bozkurt olmak için tek şart var!” – 24 Şubat 2017): “Türkçedeki “kurtuluş” kelimesi, “kurt uluşması”ndan gelmiştir! Kurtuluş veya “kurt gibi oluş”, esaretten kurtuluş demektir.”
Türkçe kökenli kurtuluş sözcüğü, “zorluklardan, sıkıntılardan ya da bir tehlikeden sağ salim çıkmayı, özgürlüğe erişmeyi” ifade etmektedir.
Kurtuluş sözcüğü, kurtulmak fiiline -uş eki getirilerek oluşturulmuştur.
(Kamus-ı Türki, Resimli Türkçe Kamus gibi) Eski sözlüklerde de kurtuluş sözcüğünün “kurt oluş” deyimiyle ilgili olduğuna dair bir aktarıma rastlanamıyor.
Nişanyan Sözlük‘te, kurtulmak fiilinin kökeni hakkında şu açıklama verilmiş:
Köken
Eski Türkçe kutrul- veya kurtul- veya kutul- “kurtulmak” fiilinden evrilmiştir. Bu fiil Eski Türkçe kutur- “talihli olmak? kutlanmak?” fiilinden Eski Türkçe +Il- ekiyle türetilmiştir.
Daha fazla bilgi için kut maddesine bakınız.
Ek açıklama
Aslı muhtemelen kutrul- iken, kurtul- biçiminin metatez ürünü olduğu varsayılabilir.
Benzer sözcükler
kurtulun-, kurtuluş
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)
Eski Türkçe:
[Kuanşi İm Pusar, 1000 yılından önce]
emgeglikler emgekinte antaġ kurtulur/kutrulur [sıkıntı çekenler sıkıntıdan öyle kurtulur – iki ayrı yazmada farklı imla kullanılmıştır] (…) taluydakı tişi yeklerde ozar kurtulur/kutrulur esen [cehennemdeki dişi şeytanlardan kaçar kurtulur esen]
Eski Türkçe:
er emgektin kutuldı, er emgektin kurtuldı [[adam sıkıntıdan kurtuldu]]
