Yılmaz Özdil ve Venezüela’da Hamburgerin Fiyatı Üzerine Hata

Yılmaz Özdil, Sözcü Gazetesinde 19 Ocak 2017 günü yayınlanan “Al sana başkanlık” başlıklı yazısında çökmekte olan Venezüela ekonomisi üzerinden Başkanlık sistemi çıkarımları yaparken birkaç hatalı bilgi sunmuştu:

"Asgari ücrete güya yüzde 50 zam yapıldı, 40 bin bolivar oldu, 40 bin bolivar ne ediyor biliyor musunuz, 15 dolar ediyor!"

1 Kasım 2015 tarihinde Venezüela’da yapılan % 52’lik asgari ücret zammı ile birlikte asgari ücret 9.649 bolivar fuerteye (Venezuela bolivarı), yani 13,33 dolara çıktı.

"Hal böyleyken, zengin daha da zengin oldu, bir hamburger 170 dolara satılıyor, alıcı buluyor!"

Yılmaz Özdil, Venezüela’da hamburgerin 170 dolar olduğuna dair uluslararası medyada çıkan bir yanlış haberi köşesine taşımış. Bu hatayı Agence France-Presse (AFP) yaptığı haberle yaygın hale getirmişti. AFP, yanlış olduğu ortaya çıktıktan sonra internet sitelerinden sildikleri haberde Venezuela’da bir hamburgerin fiyatının 1700 bolivar olduğunu, resmi kura göre 10 bolivarın bir Amerikan doları değerinde olduğunu, bu nedenle hamburgerin fiyatının 170 dolar olduğunu iddia ediyordu.

AFP’nin hesaplamasında kullandığı kur sadece, yurt dışından yiyecek ve ilaç gibi temel tüketim mallarını getiren ithalatçılara uygulanmaktadır. Dolayısıyla, yurt içi ürünlerin fiyatının hesaplamasında bu kurun kullanılması anlamsızdır.

Haberin yapıldığı dönemde dolar/bolivar kuru 370 idi. Yani, 1 dolar 370 Venezüela bolivarına eşitti. Bu kura göre bir hesaplama yapıldığında, Caracas’ta bir hamburgerin fiyatının yaklaşık 4 dolara eşit olduğunu görülmektedir. Kara borsada 1 doların 1000 bolivara satın alınabildiği düşünüldüğünde de, hamburgerin fiyatı 1,7 dolara kadar inmektedir.

Faruk Bildirici’nin Hürriyet Gazetesindeki “Venezuela’daki hamburger” başlıklı 30 Mayıs 2016 tarihli okur temsilcisi yazısı da bu konuyu ele almıştı. Venezuela’da yaşayan işadamı Şevket Biberoğlu’nun tepkisine yer veren yazıda, hamburgerin fiyatının 1,7 dolar, etin kilosunun 5 dolar olduğu dile getirilmişti.

İşte bunlar hep araştırma, hep gazetecilik…