Türk Bayrağının Oluşum Süreci ve Köşe Yazarları

Türk Bayrağının oluşum sürecine ilişkin birçok iddia ortaya atılmış olup, bayrağımızın nasıl ortaya çıktığına dair “kesin” bir bilgi bulunmamaktadır.

İddialar arasında en çok ilgi çeken, I. Kosova Savaşı’nda ay ve yıldızın şehit olan askerlerin kanının toplandığı çukur üzerine yansımasının bayrağın oluşumuna ilham verdiği iddiasıdır.

I. Kosova Savaşı’nın gerçekleştiği 28 Temmuz 1389 tarihinde Kosova’nın yer aldığı 43. enlem ve 25. boylam civarında gökyüzündeki gezegenlerin konumu incelendiğinde birbirine yaklaşan 2 cismin aslında ay ve bir yıldız değil, ay ve Jüpiter olabileceği değerlendirilmektedir. Jüpiter bir yıldıza benzetilerek esinlenilmiş olabilir. Bu, doğruluğu kesin olarak doğrulanamayacak bir iddia olarak karşımıza çıkmaktadır. Mevcut tarihi belgeler ile teyit edilmesi mümkün görünmemektedir (Bayrağın II. Kosova Savaşı’nda oluştuğuna dair iddialar ise kesinlikle reddedilebilir, çünkü anılan savaşın gerçekleştiği gün ay “yeni ay” evresinde olup, hilal şeklinde gökyüzünde görülmemiştir).

Bayrağın oluşum süreci incelendiğinde ise şu hususlar dikkat çeker:

  • Tarihimizdeki bayraklarda ay ve yıldızın kullanımı ilk olarak Anadolu Selçuklu hükümdarı Gıyaseddin Mes’üd tarafından Osman Bey’e gönderilen ak renkli sancakta görülür.
  • Osmanlı Devleti’nde III. Selim dönemine değin, sancaklarda çoğunlukla yıldızı bulunmayan daha çok yeşil ve beyaz renkte olan sancaklar kullanılmıştır.
  • Bir hilâl ve sekiz köşeli yıldız bulunan kırmızı bayrak ilk defa 1793’te III. Selim döneminde devletin resmî bayrağı olarak kabul edilmiştir. Bu şekil, günümüzde kullanılan bayrağa en yakın olan ilk şekildir.
  • Günümüzde kullanılan kırmızı zemin üzerine beş köşeli yıldız ve aylı bayrağın ilk kez Sultan II. Mahmut zamanında hicrî 1242, miladî ise 1826 senesinde yayımlanan resmî tebligatlar muvacehesinde resmen kullanıldığı nakledilmektedir. Ayyıldızlı al bayrağımızın orijinal halini bu dönemde aldığı görülmektedir.
  • 29 Mayıs 1936 tarihinde çıkarılan 2994 sayılı kanunla Türk Bayrağı’nın şekil ve ölçüleri kesin bir şekilde belirlenmiştir.
  • 28 Temmuz 1937 tarihli 27175 sayılı Türk Bayrağı nizamnamesi kararnamesi ile de Türk Bayrağı’nın kullanılışı düzenlenmiştir.

Belirtilmesi gereken bir husus ise, Türklerin I. Kosova Savaşı öncesinde de, İslamiyet ile karşılaşmadan önce de ay-yıldız motifi ile aşina olduğudur. Bazı bilim adamları “yıldız” motifinin esasında Araplardan esinlenerek Yakındoğu’dan alındığını dolayısıyla baskın bir Arap kültürü etkisinde kalındığını ifade etseler de bu doğru değildir. Örneğin; Semerkant Müzesi’nde bir Ak Hun (Eftalit) parası üstündeki beş uçlu-köşeli yıldız ve hilâl sembollerinin bulunduğu, Türk kültürünün doğduğu İç Asya’da proto-Türk olarak kabul edilen milletlerin ve Türklerin gök ibadeti kozmolojisi içinde yer alan arsal ikonogrofilerde, çeşitli tamga-damgalarda, Kök-Türk yazısında fonogram gibi yerlerde kullanıldığı görülmektedir. Ayrıca, ay-yıldız tasvirli-sembollü ilk madeni sikkenin-paranın 6.yüzyıl ortalarından itibaren Göktürk’lerde kullanıldığı ortaya konmuştur.

 

Özetle, I. Kosova Savaşı’nda bayrağımızın oluştuğu iddiası kulaklara ve kalbe her ne kadar güzel gelse de ispatlanması mevcut olanaklar dahilinde mümkün olmayan bir husustur. Bu noktada ifade edilebilecek şey ise, bayrağımızda ay ve yıldızın kullanımının I. Kosova Savaşı öncesinde gözlemlendiği, Osmanlı İmparatorluğu’nda ay-yıldızlı bayrağın kullanımının I. Kosova Savaşı’nın yaklaşık 4 asır sonrasında görüldüğü, bu 2 dönem arasında tarihi bir kayıtta ay-yıldızlı bayrağa rastlanamadığıdır. 

 

Bu konuda hata yapan köşe yazarlarını araştırdığımızda Ortadoğu Gazetesi’nden İhsan Muslu’nun “Bayrağımızın tarihçesi” başlıklı 14 Haziran 2014 tarihli yazısına denk geliyoruz. Muslu, Kosova Savaşı’nda ay ile hilâlin bir araya geldiğini iddia etmiş; ancak, savaşın gerçekleştiği gece birbirine yaklaşan 2 gök cismi jüpiter ve aydır:

"Türk Bayrağı'nın 1. Kosova Savaşı 28.07.1389 sırasında savaşta ölen Türk askerlerin kanının bir çukurda toplanması sonucunda; ay ve yıldızın yan yana gelmesi ile oluştuğu söylenmektedir."

 

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*