Etiket arşivi: Selim Işıklar

Selim Işıklar ve Reel Efektif Döviz Kuru

Selim Işıklar, 13 Eylül 2015 tarihinde Zaman Gazetesi’nde yayımlanan “Piyasalar Döviz Şokunda” başlıklı köşe yazısında son dönem ekonomik gelişmelerine değinmiş:

Reel efektif kur son 12 yılın en kötüsünü yansıtmakta.

ve eklemiş:

2003 yılından bu yana Merkez Bankası'nın (TCMB) takip ettiği reel efektif döviz kuru en kötü noktasına ulaşarak 95 seviyesine geriledi.

Öncelikle, reel efektif döviz kuruna ilişkin TCMB’den metodolojik bir açıklama yapalım:

Nominal efektif döviz kuru, Türkiye’nin dış ticaretinde önemli paya sahip ülkelerin para birimlerinden oluşan sepete göre, Türk lirasının ağırlıklı ortalama değeridir. Ağırlıklar ikili ticaret akımları kullanılarak belirlenmektedir. Reel efektif döviz kuru ise nominal efektif döviz kurundaki nispi fiyat etkileri arındırılarak elde edilmektedir.

Selim Bey’in haklılık payı var, TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi Ağustos ayında, Nisan 2003’ten beri en düşük değerini aldı. Ancak, bu durumu “kötü” olarak lanse etmekte hataya düşüyor.

Çünkü, reel efektif kurun artışı TL’nin reel olarak değer kazandığını, diğer bir anlatımla Türk mallarının yabancı mallar cinsinden fiyatının arttığını göstermektedir. Ki bu durum, ihracat performansımız için olumsuz bir husustur.  Tam tersi durum ise olumludur. “Reel efektif döviz kuru”, ismiyle müsemma şeklde “reel” bir değerdir, “nominal” bir değer değildir. Ülkeler arası fiyat seviyeleri farklılıklarından etkilenir. Ki, TCMB bu hesaplamada dış ticaretimizde en fazla ağırlığa sahip 36 ülkenin para birimlerinin dış ticaretimizdeki ağırlığını hesaba katmaktadır. Bu endeks, sadece dolardan oluşmamaktadır yani.

“Ekonomiyi yönetenler hâlâ fark edememiş olabilir ancak 2001 yılında yaşanan büyük likidite şoku ve 2008-2009 küresel krizi sırasında liranın döviz kurları karşısında düştüğü durumdan daha kötüsü yaşanıyor” yorumunda haklı olabilir Selim Bey; ancak, reel efektif döviz kuru düşüyor diye yaygara koparmak anlamsızdır.

doların gücü

Kaynaklar: