Etiket arşivi: Rıza Zelyut

Rıza Zelyut’un Yavuz Sultan Selim Düşmanlığının Yol Açtığı Hatalar

Rıza Zelyut, Aydınlık Gazetesinde 3 Şubat 2017 günü yayınlanan (içindeki Yavuz nefretini yansıttığı) “Perinçek ve Yavuz Sultan Selim” başlıklı yazısında art niyetli davranırken hata yapmış:

"Yavuz Sultan Selim, Hıristiyan bir ana tarafından yetiştirilmiş olduğundan, Hıristiyanlara karşı asla savaş açmamıştır. O, ömrünü Türk devletlerini yıkmaya adamıştır. Kendisi Türk düşmanı olduğundan şiirlerini bile Türkçe değil Farsça yazmıştır ve bu konuda tek örnektir."

Yavuz Sultan Selim’in annesi Hristiyan değildir. I. Selim’in annesi, (II. Bayezid’in 8. eşi olan) Dulkadiroğulları Beyliğinden  II. Gülbahar Sultan ya da diğer ismiyle Gülbahar Ayşe Hatun’dur. Haliyle, Hristiyanlara annesi Hristiyan olduğu için savaş açmadığı iddiası saçmalıktan başka bir şey değildir. Kaldı ki, Hristiyanlarla savaşan diğer Osmanlı Padişahlarının önemli bir kısmının annelerinin Hristiyan kökenli olduğu düşünüldüğünde bu yönde bir iddianın saçmalığı daha aşikar hale geliyor.

Ayrıca, pek çok Osmanlı padişahı Farsça divana sahiptir. Yavuz’un da Farsça şiir yazması Türkçe düşmanlığından değildir. Osmanlının Farsça şiir yazan tek örnek olduğu da yanlıştır. Yavuz Sultan Selim’in yanı sıra Sultan III. Murad ve Kanuni Sultan Süleyman’ın da Farsça divanları bulunmaktadır.

"Yavuz Sultan Selim; tarihteki en azılı Türk düşmanıdır. Kendi tarihçisi İdris-i Bitlisi’nin yazdığı üzere bir gecede 40 binden fazla Türk’ü katlettirmiştir. Defterini dürmek deyimi onun bu katliamından kalmadır."

Şehir efsanesi haline gelen Yavuz’un 40.000 aleviyi katlettiği iddiasını tekrarlamış RIza Zelyut.

Bu iddiayı ilk dile getirip yayılmasını sağlayan İdris-i Bitlisi’dir. Selimşahname’de yer vermiştir. Konusunun uzmanı “nesnel” tarihçiler, bu rakamın epey abartılı olduğunu, Osmanlı’nın vergi kayıtlarında ya da Safevi tarihinde izine rastlanmadığını aktarmaktadır (İlgilenenler, Prof. Dr. Feridun Emecen’in “Yavuz Sultan Selim” adlı kitabını okuyabilir ya da Tarihin Arka Odası programının şu bölümünü de izleyebilir). Çaldıran’da Şah İsmail’in ordusunun toplam büyüklüğünün 40.000 olduğu iddiaları da göz önünde bulundurulduğunda, rakamın farazi olduğu gözlemlenebilir.

Yine de Feridun Emecen’in bahse konu kitabından ilgili bölümü aktaralım:

“16. yüzyılın ikinci yarısında yazılmış Osmanlı tarihlerinde teftişler sonucu 40.000 kişinin tespit edildiği bunların imha edildikleri veya sürgüne gönderildiklerine dair bir bilgi bulunur. Bu bilgi zamanla Anadolu’da yapılan bu teftişler sonucu “40.000 Alevi’nin Yavuz Sultan Selim tarafından katledildiği” şeklinde nerdeyse tartışılmaz bir kabule dönüşmüştür. Bugün bu hatalı bilgi, sosyal ve siyasi vesilelerle sık sık tekrarlanan bir ‘paradigma’ haline gelmiştir. Bu bilginin yer aldığı kaynakların tahliline ve aslında meselenin nasıl anlaşılması gerektiğine bakmak gerekir. ‘40.000 Alevi’nin Yavuz tarafından katledildiği’ne dair herhangi bir bilgi, dönemin kaynakları olan Selimnâme literatüründe biri dışında geçmez. Üstelik Şah İsmail’in de İran’a hakim olduğunda büyük bir Sünni temizliğine gittiği yine devrin kaynaklarında yer alır. Safevi/İran kaynaklarında ve bazı Batılı çağdaş kaynaklarda bunun için yine 40.000/50.000 Sünni’nin katledildiği belirtilir. Bütün bunlar her iki tarafın kaynaklarının abartmasıdır, gerçek rakamları göstermeyip çokluk ifade eder.”

Not: Yukarıdaki resim Yavuz Sultan Selim’e ait değildir (Bkz: ilgili ihtisap).

Çin Seddinin Uzaydan Görülmesi ve Köşe Yazarlarımız

Çoğu yurdum insanı, Çin Seddi’nin uzaydan çıplak gözle görülebilen tek yapı olduğuna inanmakta. Aynı asılsız iddia Mısır piramitleri için de dile getirilmekte.

‘Çin Seddi, uzaydan çıplak gözle görülebilen insan yapımı tek yapıttır” ve ”Piramitler, uzaydan kolaylıkla görülebilir ve ayırt edilebilir.” şeklinde ifade edilmektedir bu iddialar.

20. yüzyılın en ünlü maceracılarından Richard Halliburton’ın seyahatlerinin heyecan verici öykülerini içeren 1937 ve 1938’de yayımlanan Book of Marvels adlı iki kitapta ilk kez dile getirildiği iddia edilir bu yanlış bilginin.

Ancak, insan yapımı hiçbir yapıt uzaydan çıplak gözle görülememektedir. Çevresi ile insan gözü tarafından fark edilebilecek bir renk farklılığı oluşturmayan cisimler çıplak gözle uzaydan görülemezler.

Çin Seddi uzaydan

Bu hususta öncelikle uzay ile kastı netleştirmekte fayda var. Dünya yüzeyine yakın uzay boşluğu, ay ya da dünya etrafında tur atmakta olan uzay araçlarının seviyesini, bu iddianın odaklandığı “uzay tanımı” olarak addetmek en doğrusu olacaktır. Zaten bahse konu mesafeden uzaklaşmak, Çin Seddi ve piramitlerin görünümünü imkânsız hale getireceğinden, uzay tanımı sınırı için dünya üzerinde yörüngede dönen insan yapısı uzay araçlarından çekilen fotoğraflar ve astronotların gözlemlerini esas almak mantıklı bir seçenek olacaktır.

Öncelikle, uzayda görev yapmış astronotların şahitliğini alalım:

Ay’a ilk ayak basan insan olan Neil Armstrong, Çin Seddi’nin uzaydan görülüp görülmediğine dair kendisine yöneltilen bir soruya şöyle yanıt vermiştir:

"Kıtaları, okyanusları ve mavilikler üzerine serpilmiş beyaz lekeleri görebiliyordum. Ancak Ay’da bulunduğum süre içerisinde Dünya üzerinde, insan yapımı olan yapıtlardan hiçbirini göremedim."

1990’lı yıllarda Dünya yörüngesinde dönen bir uzay aracında görev yapmış olan NASA astronotu Jeffrey Hoffman ise kendisine yöneltilen sorulara şöyle cevap vermiştir:

"Uzayda çok uzun zaman geçirdim ve bu süre içinde Dünya’ya pek çok kez bakma fırsatım oldu. Hatta Çin’in üzerinden geçerken ayrı bir dikkatle inceledim fakat Çin Seddi’ni bir defa dahi görmedim. Burada olay şu ki, gözlerimiz kontrasta, yani renklerin zıtlığına duyarlıdır. Çin Seddi’nin rengi ise, bulunduğu araziden çok farklı değil."

NASA’nın ana bilim adamlarından olan Kamlesh P. Lulla Çin Seddi’nin uzaydan gözlemlenememesinin nedenini şöyle açıklamaktadır:

"Çin seddi'nin nasıl görülebildiğine dair çok şey söylendi ve yazıldı. Aslında, Çin Seddi'ni astronot fotoğrafçılığında ayırt etmek oldukça güç. Çünkü, Çin Seddi'nin yapımında kullanılan materaller, duvarı çevreleyenlerle renk, yapı ve diğer özellikler açısından oldukça benzerdir."

Ayrıca, Çin’in 2003 yılında uzaya gönderdiği ilk uzay aracında bulunan astronot Yang Liwei, Çin Seddi’nin uzaydan uzaydan ayırt edilemediğini ifade etmiştir.

İlaveten, uzaya altı kere giderek, en çok gitme rekorunun sahibi, Gemini ve Uzay Mekikleri uçuşlarının da ilk komutanı olan John Young, hiç bir uçuşunda Çin Seddi’ni göremediğini, gören birisini de bilmediğini, seddin uzaydan görülebilecek kadar belirgin şekil ve renk farkı oluşturmadığını, ancak 250 kilometre yükseklikten Piramitleri ve Rusya’da Baykonur’daki Uzay Merkezini, hatta karla kaplı düzlüklerde temizlenmiş geniş yolları görebildiğini dile getirmiştir.

Dünyanın yer seviyesinden 165-330 km. yüksekte dönüş sergileyen uzay araçlarından, herhangi bir insan yapısının görülebilmesi için, büyüklükten ziyade, yer aldığı çevreye göre büyük renk farklılığına sahip olması gerekmektedir.

Dünyanın 7 harikasından biri olan Çin Seddi, yıkılmış kısımlarıyla birlikte 8851 km. uzunluğunda olsa da, günümüzde  2500 km civarındalık kısmı ayaktadır. Genellikle duvarlarının yüksekliği 4-6 metre arasında, taban kalınlığı 7 metre ve üst kalınlığı ise 6 metre civarındadır. Kalın olan yerlerin üzerinde atlar ve arabalar gidebilmektedir.  Çin Seddi her ne kadar uzun olsa da uzaydan bakıldığında varlığını işaret edecek bir gölge oluşturacak kadar yüksek değildir. Ayrıca, Seddin duvarları, uzaydan insan gözüyle ayırt edilebilecek şeklinde etrafını çevreleyen alanlardan bir renk farklılığına sahip değildir.

Şimdi bakalım, bu bilgi kirliliğine kapılıp giden köşe yazarlarımız kimler olmuş:

Güneş Gazetesi’nden Rıza Zelyut’un 22 Nisan 2013 tarihli “Biz Çapulcular” başlıklı yazısından:

"Biliyorsunuz uzaydan görülen tek insan yapısı, Çin Seddi'dir. Bu binlerce kilometrelik ve üstünde otomobiller giden duvarı Çinliler niçin yaptılar?"

Hayır öyle bir şey bilmiyoruz.

Özgen Acar’ın Cumhuriyet Gazetesi’nde 16 Nisan 2013 günü yayınlanan “Amida’dan Diyarbakır’a” başlıklı yazısından:

"6 km. ile en uzun sur olan Diyarbakır Kalesi’nde aynı hatalar yapılmazsa, hedefe tam anlamı ile ulaşılırsa Çin Seddi’nden sonra uzaydan çıplak gözle görülebilecek bir tarihsel yapıyı, bu kentimiz ve ülkemiz kazanacak demektir."

Çin Seddini uzaydan gördük de sırada Diyarbakır Kalesi var. Geniş hayal gücü işte böyle bir şey olsa gerek…

Yavuz Donat’ın Sabah Gazetesi’nde 22 Eylül 2004 tarihinde yayınlanan “Çin… Fırsatlar Coğrafyası” başlıklı yazısından:

"Amerikalı astronot "uzaydan çıplak gözle dünyaya bakınca net olarak görülen tek yer var" demişti: - Çin Seddi. Amerikalı'nın bu sözleri "Çin'deki ders kitaplarına" girmişti. Daha sonra Çin, uzaya içinde insan bulunan uydu fırlattı. Çinli astronot "uzaydan ben de baktım ama Çin Seddi'ni göremedim" dedi. "Bu gidişte öğrendik ki" Çinliler, ders kitabından "Çin Seddi uzaydan görünüyor" bölümünü çıkarmışlar. Amerikalı "aynı astronot" bugün yine uzaya gitse, Çin Seddi'ni görür mü bilemiyoruz ama... Çin'deki "değişimi" uzaydan bile fark edeceğine eminiz."

Yavuz Donat’ın iddia ettiği sözü söyleyen bir Amerikalı astronot yok. Bol keseden sallamış.

Sunay Akın’ın Şalom Gazetesi’nde 22 Ekim 2014 tarihinde yayınlanan “Çelengin ortasındaki kız” başlıklı yazısından:

"Uzaydan Çin Seddi’nin göründüğü söyleniyor. Peki, Rumelihisarı görünüyor mudur?"

Söyleniyor da, bir kontrol etmek lâzım köşeye aktarılan bilgileri değil mi?

Sencer Gültuna, Canlıhaber internet sitesinde 28 Haziran 2015 günü yayınlanan “Uyan Türkiye! Doğu Türkistan’da Katliam Var!” başlıklı yazısında Çin Halk Cumhuriyeti’ne atar yaparken bu yanlışa düşmüş:

"Türklerden korkusundan Çin Seddi'ni uzaydan görünecek kadar korkarak inşa eden bu döl kırıntıları, içinde kalmış bu ezikliklerini orada yaşayan insanlara nefret olarak kusmaktadırlar."

Konuya ilişkin son yorum Birgün yazarı Uğur Kutay‘dan gelsin:

"Belki bu erken postmodern maceraperest kendisi abartmıştı, belki de kendisinden önce Çin Seddi’nin büyüsüne kapılan bazı araştırmacıların -örneğin William Stukeley (1754) ve Henry Norman (1859)- benzer söylemlerinden etkilenmişti, bilmiyoruz. Tek bildiğimiz, bu gerçekdışı bilgiye bugün bile inananların olduğu..."

Kaynak: NASA: China’s Wall Less Great in View from Space