Selva Demiralp ve Hazinenin Madeni Para Basma Yetkisi Üzerine

Selva Demiralp, Milliyet Gazetesinde “Nerede kalmıştık” başlığıyla 25 Ekim 2013 günü yayınlanan yazısında para basma konusuna değinirken yanlış bir bilgi paylaşmış:

"İktisatta “para basmak” deyimi para arzının artışı anlamında kullanılır. Burada kastedilen merkez bankasının açık piyasa işlemleri ile yani piyasadan bono satın alıp karşılığında ödeme yaparak para arzını arttırmasıdır. Diyelim ki merkez bankası bir bankadan 100 TL değerinde bono satın aldı. Bunun karşılığında o bankanın merkez bankasındaki rezervleri 100 TL arttırılır. Yani para arzı 100 TL artar. Bu örnekte görüldüğü gibi “para basmak” tamamen merkez bankasının otoritesi altındadır ve elektronik ortamda olur. Darphaneye gidip para basmakla alakası yoktur. Darphanede para basılması ise ancak eskimiş paraların dolaşımdan kaldırılıp yenileri ile değiştirilmesi amacı ile yapılır. Paranın darphanede basılması yetkisi Hazine’ye aittir. Ama dediğim gibi bu şekilde basılan para tamamen eski paranın yeni para ile değişimi amacı ile yapıldığından toplam para arzı etkilenmez."

Selva Demiralp, hükümetler eskimiş paraları değiştirme işlemi dışında para basmazlar demiş.

Oysa ki Hazine, eskimiş paraları değiştirme amacı haricinde de, para basma yetkisine sahiptir. Değişen ekonomik koşullara uygun olarak para basma konusunda hazine, kanun maddesiyle de yetkili kılınmıştır. ”1264 Sayılı Madeni Ufaklık ve Hatıra Para Bastırılması Hakkında Kanun” uyarınca Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ülke ekonomisinin gelişmesine paralel olarak tedavüle gereği kadar madeni para çıkartmaya yetkilidir.

Ki, madeni para emisyonundaki dalgalanma ve artışlar, madeni para basımının eski paranın yenisi ile değiştilmesi ile sınırlı olmadığını göstermektedir.