Rahmi Turan ve Lloyd George’un Atatürk Hakkındaki Sözü

Rahmi Turan, Sözcü Gazetesi’nde 10 Kasım 2016 tarihinde yayınlanan “10 Kasım mektubu!” başlıklı köşe yazısında, Lloyd George’un Atatürk hakkında söylediği iddia edilen bir vecizeyi paylaşmış:

- Lloyd George (İngiltere Başbakanı) 
"Arkadaşlar, yüzyıllar nadir olarak dahi yetiştirir. Şu talihsizliğimize bakın ki, o büyük dahi, çağımızda Türk Milleti'ne nasip oldu. Anadolu'da karşımıza o çıktı. Mustafa Kemal'in dehasına karşı elden ne gelirdi? Ona yenildik!" 
(İngiltere Başbakanı Meclis'teki bu konuşmasından sonra 19 Ekim 1922'de istifa etmiştir).

Bu iddiayı daha önce “Lloyd George’un Mustafa Kemal Hakkındaki Sözü ve Köşe Yazarlarımız” başlıklı ihtisabımızda ele almıştık. Tekrar aktaralım:

1916-1922 yılları arasında İngiliz Hükümetinde Başbakanlık görevini üstlenmiş olan Lloyd George’un Mustafa Kemal Atatürk hakkında “İnsanlık tarihi birkaç yüzyılda bir dahi yetiştirebiliyor. Şu talihsizliğimize bakınız ki Küçük Asya’da çıktı. Hem de bize karşı.. Elden ne gelebilirdi?” vecizesini söylediği sanal alemde bazı kaynaklarda dile getirilmektedir. Bazıları anılan vecizenin Lloyd George’un anılarında geçtiğini, bazılarıysa Lloyd George’un bir konuşmada bu sözü söylediğini belirtmektedir.

Rahmi Turan, belki bu konuda bir ilke imza atarak, Lloyd George’un bu sözü Meclis’teki konuşmasında söylediğini iddia etmiş. İnternet kaynaklarında yer alan söze de baya ekleme yapmış. Ancak, ne yaptığı eklemeler ne de vecizenin söylendiğini iddia ettiği yer gerçeği yansıtmamakta.

Öncelikle, bu sözün gerçekten Lloyd George tarafından söylendiğini belirten sağlam bir kanıt ya da kaynak bulunmamaktadır (Bilen söylesin).

Lloyd George’un I. Dünya Savaşı’ndan anılarını bir araya getirdiği “War Memoirs of David Lloyd George” adlı kitapta (1. ve 2. ciltlerinde) bu yönde bir söz yer almamaktadır. Yazılı ve sözlü güvenilir hiçbir kaynakta da Lloyd George’un bu sözü bir konuşmasında dile getirdiğine dair bir işarete rastgelinememiştir.

İlber Ortaylı’nın “Yakın Tarihin Gerçekleri” adlı kitabında  (sf. 106), bu sözün doğruluğunun belgelenemediğini belirtilmektedir.

Wikiquotes adlı sitede de, bahse konu sözün 1994 yılında çekilen Kurtuluş adlı filmde geçtiği ifade edilerek “kaynağı belli değil” şeklinde belirtilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir