Osman Müftüoğlu ve Ertuğrul Özkök Whatsapp Trollemesini Gerçek Sanmıştı

PROF. DR. Osman Müftüoğlu, Hürriyet Gazetesinde 7 Ağustos 2017 günü yayınlanan “66-79 artık orta yaş” başlıklı yazısında biyolojik yaşı 60’larda seyreden kadim bir dostundan aldığı “whatsapp mesajı” içeriğine yer verirken farkında olmadan ve gerekli teyidi yapmadan büyük bir hataya imza atmıştı:

"Eleştiri dozunu arttırıp dalga geçenler, “Doktoru Demirel’e gaz veriyor (!)” diyenler bile oldu. Eleştirilerin nedeni röportajda kullandığım bir cümle idi: “Tıp gelişti, yaşam süresi arttı, 70 yaş artık orta yaş sayılmaya başlamalı.” Geçtiğimiz hafta 70 yaş barajını güle oynaya geçen, yaşam tarzında yaptığı iyileştirmelerle de biyolojik yaşı 60’larda seyreden kadim bir dosttan bir “whatsapp mesajı” geldi. Mesajda Dünya Sağlık Örgütü’nün yeni “yaş dilimi listesi” vardı. Listede “66-79 yaş” arası “orta yaş” olarak tanımlanmıştı. O listeyi yandaki kutuda bulacaksınız. Ben kendi payıma yetmiş yaşın, biraz gecikerek de olsa WHO tarafından da orta yaş sayılmaya başlamasından ve yeni listedeki sınıflanmadan müthiş keyif aldım."

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) bu yönde bir raporu yok malesef. PROF. DR. Müftüoğlu, Whatsapp trollemesinin kurbanı olmuş. WHO’nun PROF. DR. Müftüoğlu’nun belirttiği yönde herhangi bir yaş sınıflandırması bulunmamaktadır.

PROF. DR. Müftüoğlu, 23 Ekim 2017 günü yayınlanan “Beyinde 8’lik deprem” başlıklı yazısında bu hatasının yaklaşık 2,5 ay sonra farkına varıp doğru bilgiyi okurlarıyla paylaşmıştı:

"- Ağustos ayında yayınladığım “Yetmiş Yaş Orta Yaş Sayılabilir mi?” başlıklı yazımda “bir arkadaşımın yolladığı WhatsApp mesajına” dayanarak Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) “yaş dilimi” listesini yenilediğini belirtip bu bilginin benim yıllardır ısrarla üzerinde durduğum “orta yaş yetmiş yaş” fikrimi teyit ettiğini yazdım. Daha sonra bilginin doğru olup olmadığı yönünde okur temsilcimiz Faruk Bildirici’ye ulaşan mesajlar nedeniyle konuyu yeniden araştırdık. Bildirici, Dünya Sağlık Örgütü’nün Türkiye temsilciliğini de devreye sokarak o bilgiyi teyit etmeye çalıştı. Neticede kaynak olarak gösterilen “brilo.net” sitesinde yayınlanan o haberin doğru olmadığını öğrendik. Düzeltir, özür dileriz. Bir küçük not daha: Ama ben “yaş kayması” meselesinde ısrarlıyım. Ve hâlâ “yetmiş yaş orta yaş” fikrinin savunucusuyum."

Geç olsun güç olmasın demek istesek de atı alan çoktan Üsküdar’ı geçmişken böylesi düzeltmeler pek de etkili olmaz gibi görünüyor.

Ertuğrul Özkök de herhangi bir araştırma yapmadan PROF. Müftüoğlu’nun yazısını “gerçek” kabul edip hatta üzerine ilave bilgiler bezeyip Hürriyet Gazetesi‘nde “Hocam, artık 70’inde bir orta yaş erkeğiyim, kaç yaşında gibi yapayım?” başlığıyla 12 Ağustos 2017 günü okurlarına aktarmıştı:

"Her şey geçen hafta Dünya Sağlık Örgütü’nün yeni yaş dilimlerini açıklamasıyla patladı. Eskiden ‘yaşlı’ olarak kabul edilen 65 ile 80 arasındaki insanlar artık ‘orta yaş kuşağı’ sayılıyordu. Böylece bir gecede gençleşip ‘orta yaşta’ bir erkek haline gelmiştim."

Dünya Sağlık Örgütü Ertuğrul Özkök bu yazıyı yazmadan 1 hafta önce böyle bir açıklama yapmadı. Zaten Müftüoğlu bir açıklamadan değil rapordan bahsediyordu. Hani şu Whatsapp’ta paylaşılan rapor. O olmayan raporun hangi tarihte  yayınlandığıyla ilgili bir bilgi de yoktu ortalıkta ama Özkök raporu 1 hafta önce Whatsapp’tan yayınlatıvermiş görünüyor. Ne diyelim, araştırmacı gazeteciliğin böylesi…

Sağlık alanında kamuoyuyla önemli bilgiler paylaşan Sevgili Profesörümüz de whatsapp mesajlarına kanıp aldığı bilgiyi teyit etmeden okuyucularıyla paylaşıyorsa, gerçek ötesi çağda bilgi kirliliği ile mücadelede işimiz çok zor demektir.