Murat Muratoğlu ile GSYH ve Stok Hesaplaması

Sözcü Gazetesi yazarlarından Murat Muratoğlu, 13 Aralık 2015 tarihinde yayınlanan “Hayaller büyüme gerçekler Türkiye” başlıklı köşe yazısında açıklanan 2015 3. Çeyrek büyüme rakamlarına odaklanmış:

Aranılan yüzde 1’lik fazladan büyüme nereden geliyor derseniz, stoklardan… Normal şartlarda stok değişimleri hariç tutulduktan sonraki rakamları baz alınır. Stok öyle kolay ölçülebilen bir şey değildir. Hele ki tarımda…
Stok artışının ciddi bir bölümü tarım üretimindeki yüzde 11.1’lik artışın sonucu… Enflasyondan en fazla şikâyet nereden geliyor? Gıda fiyatlarının artışından… Hâlbuki büyümeden de anlıyoruz ki tarımda öyle bir üretim yapmışız ki artık satamayıp, stoklamışız. Peki, o zaman gıda fiyatları neden durmadan yükseliyor?

Murat Bey biraz yanılmış. Öncelikle, Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYH) hesaplaması yapılırken stok sayılmaz. TÜİK, GSYH’yi üretim ve harcama yöntemlerine göre hesaplamaktadır. Üretim ve harcama yöntemleriyle hesaplanan GSYH arasındaki fark, stok değişmesini işaret etmektedir.

2015 yılının üçüncü çeyreği bir önceki yılın aynı çeyreğine göre sabit fiyatlarla %4’lük artışla 34 milyar 934 milyon TL oldu. Bu hesaplama üretim yöntemiyle yapıldı. Harcamalar açısından bakıldığında ise % 3’lük bir artış oldu. Dolayısıyla, aradaki % 1’lik farkın stok artışından, yani üretilip satılmayan ürünler nedeniyle firma envanterlerinde meydana gelen değişimden kaynaklandığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Stok sayımı yapılmadığı için, bu stok artışının hangi sektörden kaynaklandığı konusunda da açık bir bilgi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, stok artışının % 11,1’inin tarım sektöründen kaynaklandığı bilgisi kesin değildir. Bu durumda, Murat Bey’in gıda arz ve talebi üzerinden fiyat analizi de temelsiz kalmaktadır.

Kaynaklar:

Memur maaş artışı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir