Melih Altınok ve Bosna Hersek’in AB Üyeliği

BH, 15 Şubat 2016 tarihinde yaptığı AB tam üyelik başvurusunun ardından üyelik başvurusu için gereken kriterleri yerine getirdiği AB kurumlarınca değerlendirilmiş olup, tam üyelik başvurusu kabul edilmiştir. Yani, Türkiye’nin 1999 yılında AB tam üyelik başvurusunun kabul edildiği gibi. Tıpkısının aynısı.

Bundan sonraki adım olarak Avrupa Komisyonu, Bosna Hersek’in ekonomisini, demokratik kurumlarını, ülkede hukukun egemenliğini ve insan haklarını değerlendirecek bir çalışma yapacak. Bir yıl sürmesi beklenen inceleme sonucunda komisyonun hazırlayacağı raporun ardından, Bosna Hersek’in AB ile üyelik müzakerelerine başlaması bekleniyor.

Bu durumda BH, AB muktesebatına yönelik tarama sürecini tamamlamalı ve tam üyelik müzakerelerinin başlangıcı için açılış tarihi almalıdır. Yani, BH şu anda AB tam üyesi olarak kabul edilmemiştir.

Hal böyleyken AB üyelik süreci cahili medyamız, BH’nin tam üyelik başvurusunun AB tarafından kabul edildiğini kavrayamadan “BH AB üyesi oldu” manşetleriyle bilgi kirliliğine yol açtı.

Birkaç köşe yazarı da bu bilgi kirliliğine katkıda bulundu. Melih Altınok bunlardan birisi.

Melih Altınok, Sabah Gazetesi’nde 21 Eylül 2016 günü yayınlanan “Sana ne sana mı kaldı?” başlıklı yazısında Bosna Hersek’in (BH) Avrupa Birliği (AB) üyelik sürecini tam kavrayamadığını ortaya koymuş:

AB artık bir komedi
Ve Bosna Hersek artık Avrupa Birliği tam üye adayı!
Hayırlı olsun, Bosna canımız sevindik. Ama ben de haber ajansa düşünce "Ne ara" diye söylenmeden edemedim.
Zira AB, henüz geçen şubatta başvuran Bosna'yı 6-7 ayda "gereken kriterleri yerine getirdiği" için tam üye adayı kabul etmiş.
Evet, evet hani bizim ta 1963'ten beri yıllar yılı bir türlü "tam olarak yerine getiremediğimizi" söyledikleri kriterler var ya, işte ondan bahsediyor AB.
Birliğin, geçmişte de Rum kesiminin AB'ye alınması gibi çifte standartlarına şahit olmuştuk. Ne var ki bu son örneğin ardından AB kuruluş felsefesinin artık bir komedya olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Bosna Hersek’in yerine getirdiği değerlendirilen kriterler ile Türkiye’nin AB üyelik müzakereleri kapsamında yerine getirmesi gereken kriterler farklı şeyler. Melih Altınok bunu kavrayamamış.

1963-1999 yılları arasında Türkiye, tam üyelik başvurusunun kabulü için bekledi. Aralık 1999’da düzenlenen Helsinki Zirvesi’nde, Türkiye’nin AB üyeliğine aday ilân edildi. Bosna Hersek işte şu an bizim 1999 yılında olduğumuz noktada. BH’nin bizim şu an AB müzakerelerinde geldiğimiz noktayı geçtiği falan yok.

Türkiye, AB üyesi olmak için AB muktesebatının 35 faslının tamamını iç hukukuna yansıtmakla mükellef. Halihazırda bazı fasıllar siyasi nedenlerle açılamamış durumda olduğu için ilerleme kat edilemiyor. Melih Altınok’un “tam olarak yerine getiremediğimiz kriterler” dediği kriterler aslında bu fasılların (bazılarının) açılış ve kapanış kriterleri. Bosna Hersek henüz bu kriterler kapsamında değerlendirmeye dahi alınmadı. Bu ilerleyen sürecin işi.

AB, BH’nin ekonomisine, demokratik kurumlarına, hukukun egemenliğini ve insan haklarına dair yapacağı değerlendirmenin ardından üyelik müzakerelerine başlama kararını ele alacak. Açıklanacak katılım öncesi stratejisi” strateji kapsamında “Katılım ortaklığı belgesi” oluşturulacak ve AB tam üyeliği için BH’den beklentiler açıkça ortaya konulacak.

Biz ise, 17 Aralık 2004 tarihli Brüksel Zirvesi’nde siyasi kriterleri yeteri ölçüde karşıladığımız değerlendirmesinin ardından 3 Ekim 2005 tarihinde tam üyelik müzakerelerine başladık.

AB kapısında beklediğimiz kriterler aslında 3’e ayrılabilir süreç açısından: 1. 1963-1999 arası tam üyelik başvurusu kabulü, 2. 1999-2005 arası tam üyelik sürecine başlama, 3. 2005-günümüz: tam üyelik müzakereleri.

Ezcümle, BH’nin şu anda geldiği aşama bizim 1999’daki AB üyelik sürecimize eş. Biz BH’nin şu anda olduğu noktayı çoktan geçtik. 2005 yılında tam üyelik müzakerelerini başlattık. Bulunduğumuz nokta BH’nin ötesinde olsa da (ki bu aradaki farkın kısa sürede kapanmayacağı anlamına gelmese de), Melih Altınok’un anladığı gibi değil.

Ab bayrak yıldız

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir