Halime Gürbüz ve Sallama Edison Hikayesi

Halime Gürbüz, Türkiye Gazetesi’nde 18 Ekim 2016 günü yayınlanan “Annelik Sanatı” başlıklı yazısında Thomas Edison’a atfedilen bir hikayeyi, doğru mu değil mi araştırmadan, doğrudan köşesinde paylaşmış:

Thomas Edison... İnsanlık tarihinin en büyük kâşiflerinden... 

Öksürse buluş olan bu kâşif 1847 yılında Amerika’da dünyaya geldi. Yedi yaşında başladığı okuldan üç ayı bile tamamlamadan 'algılama güçlüğü sorunu' nedeniyle uzaklaştırıldı!

Küçük dâhiyi öğretmenleri anlayamamıştı...

Thomas Alva Edison o gün eve geldiğinde annesine elindeki kâğıdı uzatırken "Bu kâğıdı öğretmenim gönderdi ve sadece sana vermemi tembihledi" dedi.

Annesi okuldan gönderilen notu  gözyaşları içinde oğluna sesli olarak okudu:

“Oğlunuz bir dâhi. Bu okul onun için çok küçük ve onu eğitecek yeterlilikte öğretmenimiz yok. Lütfen onu kendiniz eğitin...”

Anne, oğlunu okuldan aldı ve eğitimini evde kendisi verdi. Çevresindeki dostlarından yardım aldı, özel öğretmen tuttu; ve fizik kimya kitaplarına ilgi duyan çocuğunu sürekli cesaretlendirdi. Öyle ki evde bir laboratuvar kurmasına bile müsaade etti... Vee... Arkası geldi...

Aradan uzun yıllar geçmişti. Edison, annesi vefat ettiğinde artık yüzyılın en büyük bilim adamlarından biriydi. Bir gün eski aile eşyalarını karıştırırken bir çekmecenin köşesinde katlı hâlde bulduğu kâğıdı alıp açtı.

İlkokulda öğretmeninin annesine gönderdiği nottu bu. Kâğıtta; 

“Oğlunuz 'şaşkın' (akıl hastası) bir çocuktur. Artık kendisinin okulumuza gelmesine izin vermiyoruz…” yazılıydı!..

Edison saatlerce ağladıktan sonra günlüğüne şu satırları yazdı: 

"Thomas Edison, kahraman bir anne tarafından, yüzyılın dâhisi hâline getirilmiş 'şaşkın' bir çocuktu..."

Hikaye tam olarak Halime Gürbüz’ün aktardığı gibi değil.

Thomas Edison’un biyografilerinde yer alan bilgiye göre, hocası (Riverend Engle) Edison için disleksisi olduğu halde tam teşhis edilemediğinden şaşkın/sersem tanısı koyar ve bu durum Edison’u ve annesini kızdırır. Edison’un annesi (Nancy Edison) hocasının tanısına tepki koymak üzere ertesi gün okula gider. Bayan Edison, oğlunun hocasının tavrı ve tutumuna kızar ve oğlunu okuldan alır.

Yani, öğretmenin gönderdiği notun yıllar sonra tekrar okunması gibi bir durum yok.

Kaldı ki, Edison’un annesi de öğretmendi zaten.

Halime Gürbüz’ün aktardığı hikayenin gerçeği yansıtmadığını biyografilerden kanıtlarla aktaran aşağıdaki İngilizce metin okumaya değer:

The Foundation for Economic Education reports that Edison was well aware of his teacher’s diagnosis, and that he was enraged by it:

In 1854, Reverend G. B. Engle belittled one of his students, seven-year-old Thomas Alva Edison, as “addled.” This outraged the youngster, and he stormed out of the Port Huron, Michigan school, the first formal school he had ever attended. His mother, Nancy Edison, brought him back the next day to discuss the situation with Reverend Engle, but she became angry at his rigid ways. Everything was forced on the kids. She withdrew her son from the school where he had been for only three months and resolved to educate him at home. Although he seems to have briefly attended two more schools, nearly all his childhood learning took place at home.

In the biography, “Thomas Alva Edison: Great American Inventor,” Louise Betts goes into more detail about why young Edison had problems with Reverend Engle’s teaching style:

For a boy who was used to learning things his own way and to playing outside by himself all day long, sitting still in a one-room schoolhouse was pure misery. Tom did not like school one bit. His teacher, the Reverend G. Engle, and his wife made the children learn by memorizing their lessons and repeating them out loud. When a child forgot an answer, or had not studied well enough, Reverend Engle whipped the unfortunate pupil with a leather strap! Mrs. Engle also heartily approved of using the whip as a way of teaching students better study habits. her whippings were often worse than her husband’s!

Tom was confused by Reverend Engle’s way of teaching. He could not learn through fear. Nor could he just sit and memorize. He liked to see things for himself and ask questions. But Reverend Engle grew as exasperated by Tom’s questions as Mr. Edison did. For that reason, Tom Learned very little in his first few months, and his grades were bad. 

Years later, Tom would say of his school experience, “I remember I used to never be able to get along at school. I was always at the foot (bottom) of the class. I used to feel that the teachers did not sympathize with me, and that my father thought I was stupid.”

Then, after Thomas Edison told his mother that his teacher had referred to him as addled, the two of them went to the school in search of an apology, according to his biography:

“My son is not backward!” declared Mrs. Edison, adding, “and I believe I ought to know. I taught children once myself!” Despite her efforts, neither the Reverend nor Mr.s Engle would change their opinion of young Tom Edison. But Mrs. Edison was equally strong in her opinion. Finally, she realized what she had to do. 

“All right, Mr.s Edison said, “I am herby taking my son out of your school.” Tom could hardly believe his ears! “I’ll instruct him at home myself,” he heard her say.

Tom looked up at his mother, this wonderful woman who believed in him. He promised himself that he would make his mother proud of him.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir